فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزشیابی برنامة درسی کسب‌شدة فارسی دورة اول ابتدایی، سطح سوم از ارزشیابی دوره‌ای برنامة درسی فارسی ابتدایی است که پس از ارزشیابی برنامة درسی قصدشده و اجراشده، هدفش تعیین شایستگی‌ها و نارسایی‌های برنامة درسی کسب‌شده در پایه‌های اول تا سوم دورة ابتدایی است. از نظر روشی، در چارچوب الگوی ارزیابی «تحقق هدف‌ها» در سطح ارزشیابی برنامة درسی کسب‌شدة فارسی دورة اول ابتدایی، از طریق بررسی میدانی و اجرای سه آزمون کتبی و شفاهی- مهارت‌های نگارش فارسی، املای فارسی، و روان‌خوانی و درک مطلب- در جامعه و نمونة انتخاب‌شده از استان‌های مورد نظر پژوهش انجام گرفت. برای پاسخ به سؤالات پژوهش، از روش مقایسه، تحلیل و استنتاج قیاسی بر اساس نتایج تفصیلی آزمون‌ها استفاده شد. در اولین مرحله ویژگی‌های تحقق اهداف از طریق اجرای پرسش‌نامه در نمونه‌ای هدفمند از جامعة مؤلفان کتاب‌های فارسی و معلمان منتخب دورة ابتدایی مشخص شد. سپس، با توجه به ویژگی‌های مورد انتظار، آزمون‌های کتبی و شفاهی در جامعه و نمونة خوشه‌ای طبقه‌بندی‌شده از مدارس چهار استان اجرا شد.آزمون‌های سنجش پیشرفت یادگیری دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم، بر اساس مبنای نظری و ماهیت و اهداف ارزشیابی دوره‌ای درس زبان‌آموزی فارسی دورة اول ابتدایی، تماماً محقق ساخته‌اند و کاملاً از روایی برخوردارند. در طراحی و بازبینی سؤالات آزمون‌ها، از سؤالات طراحی‌شدة مدارس و معلمان همکار در استان‌ها پس از چند دور غربال‌شدن استفاده شد. در جهت ایجاد روایی دقیق‌تر محتوایی و صوری سؤالات آزمون، از نظرات سه معلم صاحب‌نظر و متخصص منتخب، در تصحیح سؤالات آزمون‌ها در دو مرحله بهره گرفته شد. در جهت اعتبارسنجی آزمون‌ها، در دو روز متوالی آزمون‌ها در دو مدرسة ابتدایی پسرانه و دخترانه و در یک کلاس از هر پایه به اجرا درآمدند و تصحیحاتی در متن و نحوة تنظیم سؤالات آزمون‌ها به عمل آمد. در تصحیح و ارزیابی نتایج آزمون‌ها در پایه‌های متفاوت، ملاک‌های مشخصی بعد از رواسازی و کسب توافق موردتوجه بوده است.از مهم‌ترین یافته‌ها آن است که از نظر مهارت‌های نگارش فارسی، پیشرفت دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم، بسیار پایین‌تر از تسلط نسبی و در حد تسلط محدود و نسبتاً ضعیف قرار دارد. در اکثر ملاک‌های مربوط به مهارت‌های خوانداری، درک مطلب و تسلط واژگان، دانش‌آموزان مدارس پسرانه کاستی قابل‌توجهی را نسبت به سطح مطلوب آموخته‌ها و انتظار یادگیری مهارت خواندن که در حدی بالاتر از تسلط نسبی است، نشان دادند. از نظر مهارت نوشتاری املای فارسی، خوانانویسی، درست‌نویسی، و روی خط‌نویسی پیشرفت مجموعی دانش‌آموزان، به‌خصوص در میان دانش‌آموزان مدارس پسرانه، نامناسب و ناهم‌خوان بود و نزدیک به هم در حدی پایین‌تر از تسلط نسبی و در حد تسلط محدود و ضعیف قرار داشت. دانش‌آموزان بیشترین کمبود و ضعف را از نظر تسلط بر مهارت‌های دستخط تحریری نشان دادند.