اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر بهبود مهارت اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22034/ceciranj.2021.250962.1463
چکیده

هدف پژوهش حاضر، اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر مهارت اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای بود. پژوهش نیمه‌آزمایشی از طرح نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعۀ موردمطالعه در این تحقیق شامل کلیۀ دانش‌آموزان دختر ابتدایی (945 نفر) ده تا دوازده‌ساله در شهر ملکان بود که در سال تحصیلی 1398-1399 مشغول به تحصیل بودند. نمونۀ موردمطالعه در این تحقیق شامل 30 دانش‌آموز دختر ده تا دوازده‌سالۀ پایه‌های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (آزمایش 15 نفر، کنترل 15 نفر) قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامۀ علائم مرضی کودکان (CSI-4) اسپیرافکین و گادو (1994) و مهارت اجتماعی (SSRS) گرشام و الیوت (1990) استفاده شد. گروه آزمایش آموزش تنظیم هیجان (هشت جلسۀ یک‌ساعتی) را دریافت کردند و گروه کنترل در این مدت هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، با روش آماری تحلیل کوواریانس انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد آموزش تنظیم هیجان بر همۀ مؤلفه‌های مهارت اجتماعی شامل همکاری (005/0 >P)، قاطعیت (001/0 >P) و خویشتن‌داری (003/0 >P) کودکان دختر دبستانی دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای تأثیر دارد. با توجه به یافته‌ها پیشنهاد می‌شود آموزش تنظیم هیجان به‌عنوان یکی از روش‌های مؤثر در بهبود مهارت اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای درنظر گرفته شود.