فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: فعالیت ورزشی و عصارۀ گیاه گزنه موجب افزایش بیان ژن‌های درگیر در تبدیل بافت چربی سفید به بافت چربی قهوه‌ای می‌شود، اما اثر ترکیبی آنها در این مورد مشخص نیست. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر عصارۀ گیاه گزنه و تمرین هوازی بر غلظت سرمی آیریزین، FGF21  و بیان ژن PGC1α UCP1, در رت‌های دیابتی بود. روش پژوهش: در یک کارآزمایی تجربی 70 سر رت نر نژاد ویستار (میانگین وزن 52/18±35/227 گرم) تصادفی به هفت گروه شامل کنترل سالم، کنترل دیابتی، عصارۀ گزنه، مِتفورمین، تمرین، گزنه+تمرین و مِتفورمین+تمرین تقسیم شدند. گروه‌های تمرینی به مدت چهار هفته، هر هفته پنج روز، هرروز از ۱۵ دقیقه (در  هفتة اول) تا۵۰ دقیقه (در  هفتة چهارم) تمرین شنای اجباری انجام دادند. گروه‌های گزنه 25/1 و متفورمین 100 میلی‌گرم بر هر کیلوگرم از وزن بدن خود از این دو ماده را روزانه به‌صورت گاواژ دریافت کردند. پس از پایان مداخله  نمونة خون، بافت‌های عضلة پشت ران، پانکراس و چربی(احشایی) رت‌ها برای بررسی متغیرهای پژوهش گرفته شد. آزمون تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون تعقیبی بنفرونی با سطح معناداری 05/0، به‌منظور بررسی تغییرات داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها: غلظت آیریزین گروه مِتفورمین+تمرین در مقایسه با گروه کنترل دیابتی به‌طور معناداری بیشتر بود (001/0=P). تفاوت معناداری نیز در میزان غلظت FGF21 سرم گروه‌ها مشاهده نشد. افزایش معنادار بیان ژن‌های PGC1α و UCP-1 در همۀ گروه‌های درمان نسبت به گروه کنترل سالم و کنترل دیابتی مشاهده شد (05/0>P). نتیجه‌گیری: مصرف همزمان عصارۀ گزنه و تمرین شنا موجب کاهش گلوکز خون و همچنین فعال شدن بیان ژن‌های PGC-1α و UCP-1 می‌شود که در روند قهوه‌ای شدن بافت چربی نقش دارند.