بررسی ویژگی‌های مدیریت مدرسه با رویکرد اسلامی: ارائة ابزار سنجش معتبر و الگوی پیشنهادی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت آموزشی و معاون سابق طرح و برنامه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

2 دانشیار پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

3 دکترای مدیریت آموزشی وکارشناس مسئول برنامه‌ریزی علمی پژوهشی پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

doi
10.22034/jei.2020.107724
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی ویژگی‌های مدیریت مدرسه با رویکرد اسلامی و ارائة الگوی مفهومی انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع داده‌بنیاد است. ابزار گردآوری داده‌ها جدول‌های کدگذاری، پرسش‌نامه، و مصاحبة نیمه‌ساختارمند بوده‌ است.به منظور تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها از تکنیک «تحلیل محتوا» استفاده شد. یافته‌های این پژوهش شش بعد، 21 مؤلفه و 228 نشانگر مدیریت مدرسه با رویکرد اسلامی را شناسایی کرده است که در قالب ابزار ارائه شدند. ابعاد و مؤلفه‌ها عبارت‌اند از:1. مدیر: ویژگی‌های فردی مدیر مدرسه، سبک رهبری؛2. کارکنان: گزینش و جذب، نگهداشت، آموزش، ارتباطات، ارزشیابی؛۳. دانش‌آموزان: تربیت جسمانی، تربیت علمی ، تربیت اخلاقی و دینی، تربیت اجتماعی، ، تربیت فنی ‌و حرفه‌ای، تربیت هنری؛4. منابع: سرمایة اجتماعی، سرمایة اطلاعاتی، سرمایة مالی و فیزیکی؛5. فرهنگ مدرسه: ارزش‌ها و نمادها؛6. والدین: آموزش و مشارکت. برای ارزیابی کمی روایی محتوای ابزار از شاخص‌های نسبت روایی محتوا (CVR) و (CVI) استفاده ‌شده است. پایایی محاسبه شده (ضریب آلفای کرونباخ) 86/0 است. می‌توان اذعان کرد، ابزار تهیه ‌شده، مشابه ندارد. همچنین با توجه به منابع مدیریتی و منابع اسلامی مورد مراجعه، الگوی مفهومی مدیریت مدرسه با رویکرد اسلامی پیشنهاد شده است