آموزش برنامۀ جامع حل خلاق مسئله و اثربخشی آن بر کاهش مشکلات رفتاری دانشآموزان تیزهوش
نویسندگان
1 استاد ممتاز گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دکتری روانشناسی و اموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/ceciranj.2021.255396.1484چکیده
پژوهش حاضر با هدف آموزش برنامۀ حل مسئلۀ خلاق و تعیین اثربخشی آن، در کاهش مشکلات رفتاری دانشآموزان تیزهوش دبستانی انجام شده است. پژوهش بهصورت نیمهآزمایشی و با دو گروه مداخله و کنترل با پیشآزمون و پسآزمون صورت گرفته است. جامعۀ آماری شامل دانشآموزان تیزهوش پسر دورۀ ابتدایی مدرسۀ ملاصدرای شهر کرج ورودی ۱۳۹۸-1399 است. نمونۀ آماری، ۵۰ نفر دانشآموز پسر دورۀ دوم دبستان هستند که بهصورت تصادفی ساده انتخاب و به دو گروه ۲۵ نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامۀ مشکلات رفتاری آخنباخ (CBCL) بود. برای گروه آزمایش ۱۲ جلسه برنامۀ حل خلاق مسئله بهصورت هفتهای دو جلسه ارائه شد. همزمان والدینشان هم چهار جلسه آموزش دیدند. هردو گروه در دو مرحلۀ پیشآزمون و پسآزمون به پرسشنامۀ مشکلات رفتاری پاسخ دادند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS 25 تجزیهوتحلیل شد و از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بهمنظور سنجش نرمالبودن دادهها و آزمون کوواریانس برای آزمون فرضیۀ پژوهش استفاده شد. یافتهها نشان داد آموزش برنامۀ جامع حل مسئلۀ خلاق، بهطور معناداری موجب کاهش مشکلات رفتاری دانشآموزان تیزهوش میشود (۰۰۵/۰>P)؛ بنابراین آموزش برنامۀ جامع حل مسئلۀ خلاق، با ایجاد حس کارآمدی و احساس اعتمادبهنفس میتواند حل مسئله را در مواجهه با مشکلات رفتاری قرار دهد و زمینه را برای کاهش مشکلات رفتاریشان فراهم آورد.
