فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌انگیزگی تحصیلی یکی از معضلات و آسیب‌های جدی کنونی نظام آموزشی کشور در تمام سطوح تحصیلی است. بدین نظر، هدف پژوهش حاضر، مطالعة کیفی پدیدة بی‌انگیزگی تحصیلی دانش‌آموزان دورة متوسطة اول در نواحی روستایی و ارائة نظریه‌ای داده بنیاد است. جامعة آماری شامل دانش‌آموزان پسر متوسطة دورة اول در کلاس‌های هفتم، هشتم و نهم در نواحی روستایی شهرستان دهلران در سال تحصیلی 97-1396 هستند. شرکت‌کنندگان در پژوهش 17‌ دانش‌آموز بودند که به شیوة هدفمند انتخاب شدند و در مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته شرکت کردند. فرایند تحلیل داده‌ها شامل سه مرحلة کدگذاری باز، محوری و انتخابی (گزینشی) بود. به‌این‌ترتیب، مرحلة کدگذاری باز به تعداد 59 مفهوم اولیه منجر شد که با حذف و تعدیل کدهای همسان، در مرحلة دوم به تعداد 27 مضمون تقلیل یافتند و با انجام پالایش مفاهیم، هشت مقولة اصلی شامل «سرمایه خانواده»، «میدان‌های متقاطع»، «منش و سبک تدریس معلم»، «خود پنهان»، «پرسه‌زنی متنوع»، «چالش‌های تردد»، «اشکال و تناقضات نظام ارزیابی» و «تقلیل‌گرایی سواد به خواندن و نوشتن» شکل گرفتند. در پایان، به استناد مقولات اصلی کشف‌شده، مقولة مرکزی پژوهش، یعنی بی‌انگیزگی تحصیلی، به مثابة فقر رفتاری، نهادی و فرهنگی تعیین و در قالب یک نظریة داده بنیاد ترسیم شد.