تحلیل روابط چندگانه میان مهار تهای تدریس معلمان با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درسهای محاسباتی

نویسندگان

1 استادیار گروه آمار، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

4 دانش آموختة کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22034/jei.2019.92882
چکیده

در این تحقیق رابطة مهارت‌های تدریس معلمان با عملکرد دانش‌آموزان در امتحانات درس‌های محاسباتی، بر اساس رویکرد فرایند-محصول بررسی شده است. به این معنا که هم‌بستگی فرایندها (یا مهارت‌های تدریس معلمان) با محصول‌ها (عملکرد دانش‌آموزان در آزمون‌های نهایی) بررسی شد. به این منظور، مهارت‌های تدریس معلمان با استفاده از پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته اندازه‌گیری شد که متناسب با شرایط تدریس درس‌های محاسباتی طراحی شده بود. پایایی پرسش‌نامه بر حسب ضریب آلفای کرونباخ 92/0 براورد شد. دبیران نمونة آماری تحقیق به روش خوشه‌ای انتخاب شدند. تعداد 175 پرسش‌نامة قابل تحلیل از دبیران درس‌های محاسباتی به دست آمد و در مرحلة بعد فهرست نمره‌های پایانی دانش‌آموزان هر دبیر فراهم شد.در تحلیل‌های اولیه معلوم شد که مهارت‌های تدریس وابسته به جنسیت معلم‌اند و نیز روشن شد که بخش مهمی از واریانس پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان (حدود 40 درصد) با نوع مدرسه قابل تبیین است. در تحلیل نهایی این نتیجه به دست آمد که توجه دبیران زن به مؤلفه‌هایی نظیر انعطاف‌پذیری در تدریس، به سطح تسلّط‌ رساندن دانش‌آموزان، شفافیت در ارائة درس، حمایت از یادگیری شاگردان، توانمندسازی خویشتن و بهره‌گیری از نظرات دیگران، تنوع در تدریس، تلکیف‌دهی و مطالبه، به طور معناداری با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان ایشان ارتباط دارد. در مقابل، نمره‌های دانش‌آموزانِ دبیران مردی که دانش‌آموزان را به مطالعة قبلی تشویق می‌کنند، در خلال تدریس به طور مکرر به وارسی یادگیری بچه‌ها می‌پردازند و به ارزشیابی و آزمون بیشتر گرایش دارند، به طور معنادار از نمره‌های دانش‌آموزانِ دبیران زنی که به این مهارت‌ها گرایش دارند، بالاتر است. به نظر می‌رسد نحوة بهره‌گیری متفاوت دبیران زن و مرد از مهارت‌های تدریس اثربخش، پیامدهای متفاوتی را از نظر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان به دنبال دارد.