فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه پژوهشی ترکیبی است جامعة آماری آن پژوهش، دانش‌آموزان دختر پایة یازدهم نواحی 1 و 2 شهرستان رشت در سال تحصیلی 98-1397 بودند و از آن میان، 120 نفر به‌عنوان نمونة آماری برای اجرای مقدماتی و نهایی و به شیوة نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون درک متن نوشتاری (محقق‌ساخته) و نسخة بومی‌سازی شدة آزمون حافظة فعال خواندنِ دانمان و کارپنتر (1980، برگرفته از قوامی لاهیج، 1397) بود. پس از اجرای نهایی آزمون درک متن نوشتاری و نیز اجرای نسخة بومی‌سازی شدة آزمون حافظة فعال دانمان و کارپنتر، داده‌ها با دو آزمون هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که نمره‌های درک متن نوشتاری با نمرة کلی آزمون حافظة فعال خواندن (0/67= α) و نیز با نمره‌های مؤلفة اندوزش این آزمون، هم‌بستگی مثبت و معنادار دارند (0/59= α) و برعکس با نمره‌های مؤلفة پردازش این آزمون رابطة معناداری ندارند (0/17= α). می‌توان وجود رابطة مثبت و معنادار میان درک متن نوشتاری با مؤلفة اندوزشِ حافظة فعال خواندن را به‌پیروی از سووانسن و برنینگر (1995) چنین تبیین کرد که عملکرد افراد در درک متن نوشتاری و حافظة فعّال کلامی توسط نظامی با گنجایش کلی هدایت می‌شود. بر همین اساس، حافظة فعال روی درک متن نوشتاری اثرگذار است، زیرا مقیاسی برای گنجایش ذخیره‌سازی در انواع تکلیف‌های کلامی فراهم می‌آورد. یعنی با توجه به نقش مهارت درک متن نوشتاری در فهمِ مطالبِ آموزشی و با توجه به رابطة بین درک متن و حافظة فعال، می‌توان با تقویت حافظة فعال به عملکرد بهتری در درک متن رسید. پیامدهای یافته‌ها مورد بحث قرار گرفته‌اند.