کاربست روان‌درمانی هنری-نمایشی به‌عنوان روشی نوین برای درمان تیک‌های حرکتی حاد: گزارش موردی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.

2 دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی، عضو هیأت علمی دانشکده هنر دانشگاه

doi
10.22034/ceciranj.2020.237235.1407
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر روان­درمانی هنری-نمایش کوتاه­مدت بر تیک­های حرکتی حاد و با شروع ناگهانی در یک کودک پنج ساله انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه تک­آزمودنی از نوع A-B بود که در دستۀ پژوهش­های تجربی یا آزمایشی جای می­گیرد. روش درمانی مورد اشاره، در هشت جلسۀ یک ساعته (چهار جلسه ویژۀ کودک و چهار جلسه مخصوص مادر) اجرا شد. معیار خاتمه-بخشی به جلسات درمانی، کاهش معنادار تیک­های حرکتی بر اساس ابزار­های پژوهش بود. این ابزارها شامل چک­لیست نمودهای رفتاری-نشانگانی تیک (پوررضائیان، 1398)، مشاهده و پیگیری نشانگان در جلسات درمانی و مصاحبۀ بالینی با مادر کودک بود. داده­های کمّی پژوهش با استفاده از جدول و نمودارها ویژۀ طرح­های تک‌آزمودنی مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌علاوه، میزان اندازه اثر نیز گزارش شد (ES = 7/34). یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان داد که روان­درمانی هنری-نمایشی به‌طور معناداری سبب کاهش تیک حرکتی (05/0>P) در کودک شده است. نتیجه­گیری: با توجه به یافته­های پژوهش می­توان نتیجه گرفت که روان­درمانی هنری-نمایشی، روشی مؤثر برای درمان اختلال تیک کودک بوده است؛ بنابراین کاربست این روش کوتاه­مدت در مراحل حاد بروز تیک‌های حرکتی کودکان، توصیه می­شود (البته در صورت تکرار نتایج در پژوهش­های آتی و رعایت اصل تعمیم­پذیری).