آسیب‏ شناسی سیاست کیفری ایران در قبال تحصیل غیرمجاز داده‏ های رایانه‏ ای نظامی

نویسندگان

1 دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران،

2 دانشگاه میبد

doi
10.22034/jlvi.2024.1998700.0
چکیده

تحصیل غیرمجاز داده‏ های رایانه ‏ای نظامی موجب می‏شود تا تحصیل‌کنندگان با استفاده از آن‏ها برای حملۀ سایبری به زیرساخت‏ های نظامی استفاده کنند که در عمل ممکن است به تخریب سامانه‏ های رایانه ‏ای حیاتی نظامی ازقبیل سامانه ‏های آفندی و پدافندی بی انجامد. قانون‏ گذار در بند (الف) مادۀ 731 قانون مجازات اسلامی صرفاً تحصیل داده‏ های سری را به‏ طور عام پیش ‏بینی کرده است و  در مادۀ 131 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح نسبت به عنوان مجرمانۀ «تحصیل غیرمجاز داده‏های رایانه‏ ای» صراحتی وجود ندارد. اهمیت و حساسیت داده ‏های رایانه ‏ای نظامی اقتضا دارد که تدابیر متناسب با آن‏ها چه در حوزۀ جرم ‏انگاری و چه کیفرگزینی مقرر شود. در این پژوهش به این امر که سیاست کیفری ایران در قبال تحصیل غیرمجاز داده ‏های رایانه ‏ای نظامی به چه نحو است و اینکه آیا در این راستا خلأ و نارسایی قابل‌توجهی وجود دارد یا با وجود قوانین دیگر، چنین نقص یا خلأیی منتفی خواهد شد، پرداخته می‏ شود. پژوهش حاضر ضمن بررسی مواد مربوطه در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و قانون جرائم رایانه ‏ای به روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ‏ای نتیجه‌گیری می‏ کند که سیاست کیفری ایران در قبال تحصیل غیرمجاز داده‏ های رایانه ‏ای نظامی اعم از طبقه ‏بندی‌شده و فاقد طبقه ‏بندی از سوی اشخاص نظامی و غیرنظامی از اصل بازدارندگی و اصل تناسب جرم و مجازات برخوردار نیستند که در این خصوص نیازمند اصلاح است و خلأهای تقنینی وجود دارد که مستلزم پیش ‏بینی تدابیری متناسب با اهمیت داده‏ های رایانه ‏ای نظامی است که در این راستا پیشنهاداتی ارائه شده است.