بررسی میزان توجه به مؤلفههای شهروندی جهانی در آموزشوپرورش ایران (مطالعة موردی اسناد بالادستی نظام آموزشوپرورش)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، دانشگاه سمنان
2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه سمنان
3 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه سمنان
doi
چکیده
«جهانیشدن» شکل جدیدی از شهروندی با عنوان «شهروندی جهانی» طرح کرده و موجب شده، نظامهای آموزشی از طریق بازنگری سیاستهایشان به دنبال آمادهسازی دانش آموزان برای زندگی در جامعة جهانی و کسب آمادگی برای مواجه با مسائل و چالشهای آن باشند. این پژوهش با هدف تعیین میزان توجه به ویژگیهای شهروند جهانی در اسناد بالادستی نظام آموزشوپرورش ایران انجام شده است. روش تحقیق آن، «روش توصیفی» و از نوع تحلیل محتوا و تحلیل اسنادی بوده و جامعة آماری پژوهش نیز شامل اسناد بالادستی نظام آموزشوپرورش، از قبیل «سند تحول بنیادین آموزشوپرورش»، «قانون برنامة ششم توسعه»، «برنامة درسی ملی جمهوری اسلامی ایران» و «منشور حقوق شهروندی» است. برای گردآوری دادهها، از فهرست وارسی (چکلیست) محققساختة تحلیل محتوا، بر اساس مؤلفههای آموزش شهروندی جهانی و مستخرج از ادبیات نظری و سوابق پژوهش استفاده شد و روایی این ابزار توسط چند نفر از متخصصان این حوزه تأیید و نیز مقدار پایایی با استفاده از «فرمول توافق درصدی نئوندروف» 80% به دست آمد. یافتهها حاکی از آن است که به شهروند جهانی آنطور که باید و شاید توجه نشده و ضروری است سیاستگذاران نظام آموزشی، توجه بیشتری به این مقوله داشته باشند. چراکه حل مسائل جهانی مستلزم تحقق همزمان عضویت، تأمین حقوق، تعیین وظایف و مسئولیتها و تحقق مشارکت جهانی است که صرفاً از طریق نهادینه شدن «شهروندی جهانی» بهعنوان شهروندانی آگاه، فعال و مسئولیتپذیر در اجتماع شهری و فراتر از آن، در جامعة ملی و جهانی، ممکن خواهد شد.
