اثربخشی مداخلات کوئیکتیپس بر پردازش حسی و مشارکت اجتماعی کودکان با اختلال طیف اُتیسم
نویسندگان
1 استاد گروه آموزشی کاردرمانی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران
2 استاد گروه روانشناسی بالینی و مشاوره، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران
3 دانشیار دانشگاه تهران, گروه روانشناسی, تهران, ایران
4 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2020.228437.1381چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه کوئیکتیپس بر پردازش حسی و مشارکت اجتماعی کودکان با اختلال طیف اُتیسم بود. روش این مطالعه نیمهآزمایشی و با طرح پیشآزمون- پسآزمون همراه با گروه گواه و پیگیری یکماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان با اختلال طیف اُتیسم 3 تا 5 ساله شهر تهران بود. با روش نمونهگیری در دسترس 29 نفر (12 دختر و 17 پسر) انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش و مورد پژوهش قرار گرفتند. ابزار سنجش نسخه پیشدبستانی مقیاس اندازهگیری پردازش حسی- پسدبستانی (SPM-P) و برنامه مداخلهای، پروتکل کوئیکتیپس بود. برنامه طی 32 جلسه یکساعته بر روی گروه آزمایش توسط والدین با هدایتگری محقق، طبق پروتکل در منزل اجرا شد. دادهها از طریق آزمون tو تحلیل کوواریانس با نرمافزار 21-SPSS مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اجرای کوئیکتیپس در گروه آزمایش، بهجز متغیرهای شنوایی و بویایی/ چشایی بهطور معناداری موجب بهبود سایر متغیرهای پردازش حسی و مشارکت اجتماعی شد و این تأثیر در مرحله پیگیری دوام داشته، حتی روند بهبود در حسعمقی بهطور معناداری ادامه داشت (05/0>p). براساس یافتهها، کوئیکتیپس برنامهای اثربخش جهت حل مشکلات پردازش حسی و مشارکت اجتماعی کودکان با اختلال طیف اُتیسم میباشد. پیشنهاد میشود این برنامه که قابل استفاده در منزل و قابل اجرا توسط والدین است، در کنار سایر برنامههای متداول مراکز، به والدین آموزش و جهت حل مشکلات حسی و مشارکت کودکان، در منزل اجرا شود.