تأثیر آموزش شناخت احساسها و هیجانهای چهرهای بر تنظیم شناختی هیجان، مهارتهای اجتماعی و نشانههای مرضی در کودکان با اختلال نافرمانی مقابلهای
نویسندگان
1 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد تهران، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2020.216490.1329چکیده
هدف از پژوهش حاضر، تأثیر آموزش شناخت احساسها و هیجانهای چهرهای بر تنظیم شناختی هیجان، مهارتهای اجتماعی و نشانههای مرضی در کودکان با اختلال نافرمانی مقابلهای بود. روش این مطالعه نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای در مراکز ناتوانیهای یادگیری ویژه در سال 1398 در شهر کرج بود. نمونه پژوهش شامل30 کودک دختر مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای که با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش (کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای) در برنامه آموزش مهارتهای اجتماعی- هیجان، طی هشت جلسه 60 دقیقهای، هفتهای یکبار شرکت کردند و گروه کنترل یکهفته بعد این برنامه را دریافت کردند. ابزار این مطالعه، پرسشنامههای تنظیم شناختی هیجانی گرانسفکی و همکاران (CERQ)، مهارتهای اجتماعی ماتسون (MESSY) وعلائم مرضی کودکان اسپیرافکین و گادو (CSI-4) بود. دادههای پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری با نرمافزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش شناخت احساسها و هیجانهای چهرهای موجب کاهش هیجانات منفی (05/0(p < و افزایش هیجانات مثبت (05/0>P) در کودکان با اختلال نافرمانی مقابلهای شده است. همچنین، یافتهها نشان داد که آموزش شناخت احساسها و هیجانهای چهرهای موجب کاهش نشانههای مرضی (05/0>P) در کودکان با اختلال نافرمانی مقابلهای شده است و بین گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری از لحاظ متغیرهای مذکور وجود دارد. بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که با آموزش در شناخت احساسها و هیجانهای چهرهای میتوان جهت بهبود مهارتهای اجتماعی و کاهش نشانههای مرضی کودکان با اختلال نافرمانی مقابلهای بهره برد.