بررسی کارکردهای اجرایی در مولتیپل ‌اسکلروزیس دوران کودکی و نوجوانی با تأکید بر توانایی برنامه‌ریزی راهبردی و مدیریت زمان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه‌طباطبایی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه‌طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه‌طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2020.218899.1334
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی وضعیت دو سازه برنامه‌ریزی راهبردی و مدیریت زمان در کودکان و نوجوانان مبتلا به MS بود.این پژوهش، یک مطالعه علّی- مقایسه‌ای با طرح پس‌رویدادی و گروه کنترل بود. جامعه آماری را تمامی کودکان و نوجوانان مبتلا به بیماری MS، عضو انجمن MS ایران تشکیل دادند. برای ‌این ‌منظور، تعداد ۳۰ نفر نمونه مبتلا به MS و ۳۰ نفر نمونه غیرمبتلا که ۱۸ سال و کمتر سن داشتند، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و توسط نسخه والدین پرسشنامه بریف مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصله از کودکان و نوجوانان مبتلا با نمونه‌های غیرمبتلا مقایسه شد. ابزارهای مورد استفاده شامل، پرسشنامه بریف (BRIEF) و فرم اطلاعات دموگرافیک بودند. داده‌ها با استفاده از آزمون t مستقل، تحلیل واریانس و همبستگی در نسخه ۲۶ نرم‌افزار Spss تحلیل شدند. تحلیل‌ها در مورد متغیر برنامه‌ریزی نشان داد که میانگین کودکان مبتلا به MS از کودکان غیرمبتلا به‌صورت معناداری بیشتر است (۷۵۸/۵=t، ۵۸=df، ۰۰۰/۰>p) و نیز همبستگی معناداری میان این سازه و وضعیت تحصیلی این افراد مشاهده شده‌ است (۰۲۰/۰>p). در بررسی متغیر مدیریت زمان نیز نتایج شبیه به متغیر قبل بود (۳۹۴/۵=t، ۵۸=df، ۰۰۰/۰>p)؛ با این تفاوت که همبستگی معنادار میان این متغیر با وضعیت تحصیلی تأیید نشد (۶۹۱/۰>p). نتایج این مطالعه نشان داد که کودکان و نوجوانان مبتلا به بیماری MS، در مقایسه با همتایان غیرمبتلایشان در مؤلفه‌های برنامه‌ریزی و مدیریت زمان،ضعف قابل‌توجهی دارند. از این میان، ضعف در مؤلفه برنامه‌ریزی می‌تواند بر اُفت وضعیت تحصیلی آنان نیز تأثیرگذار باشد. بر این ‌اساس، تشخیص و مداخله به‌هنگام در این زمینه ضروری می‌نماید.