طراحی و بررسی اثربخشی برنامه هنردرمانی خانواده‌محور بر سازگاری کودکان مبتلا به سرطان

نویسندگان

1 استاد تمام گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکترای روان‌شناسی سلامت، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار گروه خون و سرطان، دانشکده بیماری‌های کودکان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2020.206550.1293
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، طراحی برنامه هنردرمانی خانواده‌محور قابل اجرا در بیمارستان، و ارزیابی اثربخشی آن بر سازگاری کودکان مبتلا به سرطان بود. این پژوهش، یک مطالعه تک‌آزمودنی از نوع A-B بود که نوعی پژوهش آزمایشی به‌شمار می‌رود. جامعه پژوهش شامل کودکان 9 تا 14 ساله بستری شده در مرکز طبی کودکان از آبان تا بهمن 1397 (30 نفر) بود که از میان آن­ها تعداد پنج کودک (دو دختر و سه پسر) به روش نمونه‌گیری هدفمند بر اساس ملاک­های ورود و خروج، انتخاب شدند. هر کودک همراه با مادر خود تعداد هشت جلسه هنردرمانی خانواده­محور دریافت کرد. ابزارهای سنجش شامل، چک‌لیست راهبردهای سازگاری کودکان- بازنگری نخست (CCSC-R1)، چک‌لیست نمودهای زیستی- روانی- اجتماعی ناسازگاری در بیمارستان (BPSEIH) و راهبردهای سازگاری کودکان- بازنگری نخست بودند. داده­های پژوهش با استفاده از نمودارها و جدول­های مخصوص طرح­های تک­آزمودنی مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌علاوه، میزان اندازه اثر و شاخص تغییر پایا نیز گزارش شد. یافته­های پژوهش نشان داد که هنردرمانی خانواده­محور به‌طور معناداری سبب کاهش نمودهای ناسازگاری و راهبرد اجتناب (05/0<0P) از یک سو، افزایش راهبرد جست‌و‌جوی حمایت (05/0<0P) از سوی دیگر، شده است. با توجه به یافته­های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که هنردرمانی خانواده­محور، قادر است سبب کاهش ناسازگاری کودکان مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان و تغییر راهبردهای سازگاری آن­ها شود. بنابراین، این روش را می­توان به‌عنوان یکی از روان­درمانی­های مفید و کاربردی در بیمارستان به‌ویژه برای کودکان مبتلا به سرطان دانست.