طراحی و بررسی اثربخشی برنامه هنردرمانی خانوادهمحور بر سازگاری کودکان مبتلا به سرطان
نویسندگان
1 استاد تمام گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکترای روانشناسی سلامت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 استادیار گروه خون و سرطان، دانشکده بیماریهای کودکان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2020.206550.1293چکیده
هدف از پژوهش حاضر، طراحی برنامه هنردرمانی خانوادهمحور قابل اجرا در بیمارستان، و ارزیابی اثربخشی آن بر سازگاری کودکان مبتلا به سرطان بود. این پژوهش، یک مطالعه تکآزمودنی از نوع A-B بود که نوعی پژوهش آزمایشی بهشمار میرود. جامعه پژوهش شامل کودکان 9 تا 14 ساله بستری شده در مرکز طبی کودکان از آبان تا بهمن 1397 (30 نفر) بود که از میان آنها تعداد پنج کودک (دو دختر و سه پسر) به روش نمونهگیری هدفمند بر اساس ملاکهای ورود و خروج، انتخاب شدند. هر کودک همراه با مادر خود تعداد هشت جلسه هنردرمانی خانوادهمحور دریافت کرد. ابزارهای سنجش شامل، چکلیست راهبردهای سازگاری کودکان- بازنگری نخست (CCSC-R1)، چکلیست نمودهای زیستی- روانی- اجتماعی ناسازگاری در بیمارستان (BPSEIH) و راهبردهای سازگاری کودکان- بازنگری نخست بودند. دادههای پژوهش با استفاده از نمودارها و جدولهای مخصوص طرحهای تکآزمودنی مورد تحلیل قرار گرفتند. بهعلاوه، میزان اندازه اثر و شاخص تغییر پایا نیز گزارش شد. یافتههای پژوهش نشان داد که هنردرمانی خانوادهمحور بهطور معناداری سبب کاهش نمودهای ناسازگاری و راهبرد اجتناب (05/0<0P) از یک سو، افزایش راهبرد جستوجوی حمایت (05/0<0P) از سوی دیگر، شده است. با توجه به یافتههای پژوهش میتوان نتیجه گرفت که هنردرمانی خانوادهمحور، قادر است سبب کاهش ناسازگاری کودکان مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان و تغییر راهبردهای سازگاری آنها شود. بنابراین، این روش را میتوان بهعنوان یکی از رواندرمانیهای مفید و کاربردی در بیمارستان بهویژه برای کودکان مبتلا به سرطان دانست.