تدوین برنامه آموزشی حلمسئله گروهی با رویکرد هنر و ارزیابی اثربخشی آن بر نگرش اجتماعی و نشاط معنوی در نوجوانان تیزهوش
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
3 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2020.171200.1146چکیده
هدف از پژوهش حاضر، تدوین برنامه آموزشی حلمسئله گروهی با رویکرد هنر و ارزیابی اثربخشی آن بر نگرش اجتماعی و نشاط معنوی نوجوانان تیزهوش دختر بود. در این پژوهش با استفاده از طرح پژوهشی شبهآزمایشی بهصورت پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری به ارزیابی اثربخشی برنامه پرداخته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشآموزان نوجوان دختر 15 تا 18 سال تیزهوش شهر تهران بود که در سال تحصیلی 97-1396 شاغل به تحصیل بودند. با استفاده از نمونهگیری در دسترس بهصورت هدفمند بعد از اجرای مقیاس هوش استفورد- بینه، 30 دانشآموز با بهره هوشی بالاتر از 120 بهعنوان گروه نمونه انتخاب و یهصورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برنامه آموزشی طی 14 جلسه 90 دقیقهای در گروه آزمایش برگزار شد. گروه کنترل برنامهای دریافت نکرد. بعد از یک ماه و نیم پیگیری انجام شد. ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه نگرش اجتماعی (SAQ)، مقیاس نشاط معنوی (SVS) و برنامه آموزش حلمسئله گروهی با رویکرد هنر (GPSTPA) بود. دادههای حاصل از پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری با اندازهگیری مکرر با استفاده از نرمافزار Spss مورد تحلیل قرار گرفت. برنامه آموزشی حلمسئله گروهی با رویکرد هنر بر نگرش اجتماعی (01/0< p، اندازه اثر 46/0) و نشاط معنوی (01/0< p، اندازه اثر 5/0) نوجوانان تیزهوش مؤثر بوده است. اثربخشی این برنامه آموزشی پس از یک ماه و نیم نیز پایدار بوده است. برنامه آموزشی حلمسئله گروهی با رویکرد هنر، نگرش اجتماعی و نشاط معنوی نوجوانان تیزهوش را افزایش میدهد.