بررسی اثربخشی مداخله بهنگام والدمحور، مبتنی بر الگوی سالهای باورنکردنی بر مشکلات رفتاری کودکان کمتوان ذهنی*
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
doi
10.22034/ceciranj.2019.197422.1243چکیده
هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی مداخله بهنگام والد محور سالهای باورنکردنی بر مشکلات رفتاری کودکان کمتوان ذهنی آموزشپذیر 5-7 سال بود. روش پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری را 128 دانشآموز کمتوان ذهنی آموزشپذیر (62 دختر و 66 پسر) که در سال 1397 در مراکز استثنائی شهرستان لردگان مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند. از بین آنها به روش تصادفی و براساس مقیاس مشکلات رفتاری راتر ((RBPS، 30 نفر که دارای مشکلات رفتاری بودند، انتخاب شدند و بهطور تصادفی در دو گروه 15 نفره (آزمایش و کنترل) گمارده شدند و سپس والدین گروه آزمایشی در 12 جلسه، تحت برنامه مداخلهای سالهای باورنکردنی قرار گرفتند، اما والدین گروه کنترل، برنامه مداخلهای را طی این مدت دریافت نکردند. پس از اتمام دوره مداخله و سه ماه بعد، آزمون مشکلات رفتاری راتر (فرم والدین) بار دیگر بر روی دو گروه بهترتیب بهعنوان پسآزمون و پیگیری اجرا شد. دادههای بهدست آمده با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس با اندازهگیریهای مکرر با بهرهگیری از نرمافزار 22Spss- تجزیهوتحلیل شد. یافتهها نشان داد که بین عملکرد دو گروه آزمایش و کنترل در میزان مشکلات رفتاری در خردهمقیاسهای (پرخاشگری و بیشفعالی، ناسازگاری اجتماعی، رفتار ضداجتماعی و کمبودتوجه) تفاوت معنادار آماری (005/0>p) وجود دارد. با توجه به نتایج بهدست آمده، میتوان از برنامه مداخله سالهای باورنکردنی بهمنظور کاهش مشکلات رفتاری کودکان کمتوان ذهنی بهعنوان یک روش مداخلهای مؤثر استفاده کرد.