فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رسیدگی آزمایشی روشی است که دادگاه اروپایی حقوق بشر با اعمال آن هم از تعداد دعاوی مطروحه با منشأ واحد می‏کاهد و هم ایرادهای ساختاری زمینه‏ساز نقض حقوق و تبعاً طرح دعاویِ متعدد را برطرف می‏کند. هدف پژوهش حاضر امکان‏سنجی اعمال رسیدگی آزمایشی در دیوان عدالت اداری است. روش پژوهش از نوع مقایسۀ تطبیقی است و با مبنا قرار دادن قواعد و رویۀ قضائی حاکم بر دادگاه اروپایی حقوق بشر، ماهیت، کارکرد و نحوۀ اعمال رسیدگی آزمایشی شناسایی و از طریق بررسی تحلیلی، زمینه‏ها و خلأهای موجود برای اعمال آن در دیوان عدالت تبیین می‏شود. رسیدگی آزمایشی، به‏ معنای اقدام برای رفع یک ایراد ساختاری به توقف طرح دعاوی متعددِ مشابه در آینده، قابلیت لازم برای ارتقای جایگاه دیوان عدالت اداری، به‌عنوان عالی‏ترین نهاد نظارت بر اداره را دارد و می‏تواند به‏مثابۀ ابزاری برای ایجاد گفت‌وگوی علمیِ معطوف به اصلاح ساختاری، میان اداره و دیوان عمل کند؛ در قواعد حاکم بر دیوان، ظرفیت اتخاذ رسیدگی آزمایشی به قصد معنادار ساختن نظارت دیوان بر اداره فراهم است و البته استفاده از این ظرفیت منوط به خودآگاهی و ایجاد ارادۀ نظارت مؤثر و معنادار قضائی توسط دیوان است.