اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی بر اضطراب و تنظیم هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش دوره اول متوسطه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه لرستان، دانشکده علوم انسانی دانشگاه لرستان، شهر خرم آباد، ایران

2 استادیار دانشگاه لرستان، دانشکده علوم انسانی دانشگاه لرستان، شهر خرم آباد، ایران

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، شهر خرم آباد، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2019.95954
چکیده

هدف: تکالیف درسی و شناختی زیاد در مدارس تیزهوشان، ممکن است فرایندهای روان‌شناختی و هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش را دچار آسیب نماید. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان ذهن­آگاهی بر اضطراب و  تنظیم هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش دوره اول متوسطهانجام گرفت. روش:روش پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل دانش­آموزان تیزهوش دوره متوسطه اول شهر خرم­آباد در سال تحصیلی 97-1396 بود. در این پژوهش از روش نمونه­گیری هدفمند و گمارش تصادفی استفاده شد. بدین صورت که تعداد 30 دانش­آموز به روش نمونه‌گیری هدفمند از بین دانش­آموزان تیزهوش دوره متوسطه اول شهر خرم­آباد انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش مداخله درمانی را طی سه ماه در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب (بک و همکاران، 1988) و پرسشنامه تنظیم هیجان (گروس و جان، 2003) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر توسط نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها:نتایج نشان داد که درمان ذهن­آگاهی بر اضطراب و تنظیم هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش تأثیر معناداری داشته است (0001/0>P). علاوه بر این نتایج نشان داد که این مداخله توانسته تاثیر خود را در طول زمان نیز به شکل معناداری حفظ نماید (0001/0>P). میزان تاثیر درمان ذهن­آگاهی بر اضطراب و تنظیم هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش 86 و 76 درصد بود. نتیجه‌گیری:بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که درمان ذهن‌آگاهی با بهره‌گیری از فنونی همانند افکار، هیجانات و رفتار آگاهانه می‌تواند اضطراب و تنظیم هیجانی را تحت تاثیر قرار دهد. بر این اساس درمان ذهن‌آگاهی می‌تواند به عنوان درمانی کارآ برای کاهش اضطراب و بهبود تنظیم هیجانی دانش‌آموزان تیزهوش مورد استفاده قرار گیرد.