کانون روایت در الهینامه عطار بر اساس نظریه ژرار ژنت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران
doi
چکیده
تحلیل و بررسی کانون روایت و شگردهای روایی در آثار داستانی، استعدادها و قابلیتهایی را باز مینمایاند که به کشف ساختـار منسجم و دقیقی از روایت اثر منتهی میشود؛ ازاین رو تشخیص گوناگونی کـانونهای دیـد، شکلهای مختلف ارتباط راوی با کانونساز و زاویه دید از اهمیت فراوانی برخوردار است. یکی از انواع تکنیکهای روایی که میتوان بر اساس آن توانمندیهای داستانپرداز را در شکلدهی به ساختار و نظام روایی اثر داستانی سنجید، نظریه کانون روایت ژرار ژنت است که در آن به بررسی دو مقوله وجه و لحن روایت پرداخته میشود. سنجش کانون روایت در الهینامه عطار به عنوان یکی از متون روایی ارزشمند که از گوناگونی و تنوّعی مطلوب برخوردار است، ما را به هنر داستانپردازی عطّار و غنای متون روایی کهن فارسی رهنمون میسازد. در این پژوهش که به شیوه استقرایی به بررسی گونههای مختلف کانون دید از نظر ژرار ژنت پرداخته میشود، به تغییر متناوب زاویه دید که ناشی از انتخاب کـانونهای روایت متنوّع، تـأثیر ساختار داستان در داستان و نیز برجستگی عنصر گفتگو در الهی نامه است، پیبرده و با انواع کانون دید آشنا میشویم.