ادغام، انحصار، چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در بازار حسابرسی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری،واحدرشت،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

2 دانشجوی دکتری گروه حسابداری ،واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت، ایران

doi
JABM.3.2.15564.350431
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات ادغام، انحصار، چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در روابط بین حسابرس و صاحبکار در بازار حسابرسی ایران است. به این منظور، پس از انجام مصاحبه با 19 نفر از خبرگان اعم از اعضای شاغل جامعه حسابداران رسمی (7 نفر)، اعضای هیات مدیره شرکت‌ها (5 نفر)، شرکای موسسات حسابرسی (5 نفر) و حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی (2 نفر) و تدوین و توزیع پرسشنامه مناسب، پاسخ‌های دریافتی از 303 پرسش‌شونده (اعم از شرکای موسسات حسابرسی (103 نفر)، حسابرس و بازرس قانونی (58 نفر) مدیرعامل یا عضو هیات مدیره (30 نفر) مدیران مالی صاحبکار (81 نفر) اعضای هیات علمی دانشگاه (3 نفر) و سایر ( 28 نفر اعم از رئیس هیات مدیره، حسابرسان و صاحبنظران بخش عمومی و دولتی و ... ) با استفاده از رگرسیون چهار فرضیه پژوهش حاضر مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد استراتژی‌های مذاکره درباره هزینه‌ها، از جمله ارائه قیمت‌های رقابتی و توضیح در مورد ارزش خدمات حسابرسی، می‌توانند نقش مهمی در ابقای حسابرس ایفا کنند. در حالی که ادغام مؤسسات ممکن است به تقویت استقلال حسابرس از طریق افزایش منابع و تخصص منجر شود، اما همچنین می‌تواند چالش‌هایی ایجاد کند. به عنوان مثال، اگر مؤسسه حسابرسی بزرگ و متنوع شود، ممکن است تضاد منافع در حسابرسی برخی مشتریان بزرگ به وجود آید و استقلال حسابرس تحت تأثیر قرار گیرد. همچنین، انحصار در بازار حسابرسی می‌تواند استقلال حسابرسان را به خطر بیندازد. زمانی که تعداد کمی از مؤسسات حسابرسی بزرگ در بازار حضور دارند، شرکت‌ها و صاحبکاران مجبور می‌شوند از خدمات همین مؤسسات استفاده کنند. این وضعیت ممکن است منجر به فشارهایی از سوی صاحبکاران برای تأیید یا پشتیبانی از عملکرد مالی آن‌ها شود.