بررسی اثربخشی برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی بر مشکلات رفتاری کودکان با اختلال رفتاری

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان،ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2018.77174
چکیده

پژوهش حاضر به‌‌منظور بررسی اثربخشی برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی مبتنی بر برنامۀ والدین بر مشکلات رفتاری کودکان با اختلال رفتاری در شهر اصفهان انجام شد. این پژوهش یک مطالعۀ نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه کنترل بود. در این پژوهش 30 نفر از مادران کودکان با اختلال رفتاری شرکت کردند که به روش نمونه‌گیری در دسترس از دبستان پسرانۀ امیرکبیر شهر اصفهان انتخاب شدند. آزمودنی‌ها به روش تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند، به نحوی که هر گروه از 15 نفر تشکیل شده بود. گروه آزمایش در 12 جلسه در برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی شرکت کردند، در حالی ‌که به گروه کنترل این آموزش ارائه نشد. ابزار این پژوهش پرسشنامۀ مشکلات رفتاری راتر (1975) بود. اطلاعات به‌دست آمده با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نسخۀ 23 نرم‌افزار  SPSSتحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی اثر معناداری بر مشکلات رفتاری و خرده‌مقیاس‌های آن (پرخاشگری و بیش‌فعالی؛ اضطراب و افسردگی؛ ناسازگاری اجتماعی؛ رفتارهای ضداجتماعی؛ کمبود توجه) در کودکان با اختلال رفتاری داشت‌(001/0P<) و همچنین مشخص شد که آموزش برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی باعث بهبود مشکلات رفتاری کودکان با اختلال رفتاری شد. به عبارت دیگر، استفاده از این برنامۀ آموزشی با نتایج مثبت و مؤثری همراه بود. بنابراین، توجه به برنامۀ شناختی سال‌های باور نکردنی ضروری است و برنامه‌ریزی برای ارائه آموزش این نوع برنامۀ شناختی به مادران کودکان با اختلال رفتاری اهمیت ویژه‌ای دارد.