مطالعۀ تطبیقی پیشبینی جریانات نقد با اقلام نقدی و تعهدی: شواهدی از ناهمگونی مقطعی و اقلام ناپایدار

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22108/far.2025.144226.2101
چکیده

نیاز اطلاعاتی سرمایه­گذاران برای اتخاذ تصمیم‌های آگاهانه و همچنین نیاز شرکت­ها به مدیریت مؤثر منابع خود، موجب شده است پیش‌بینی جریان‌های نقدی عملیاتی آتی همواره مورد توجه پژوهشگران باشد، اما شواهد تجربی پیشین در خصوص مدل­های پیش­بینی جریان‌های نقد متفاوت بوده است. این پژوهش به منظور بررسی اهمیت و تأثیر در نظر گرفتن وجود اقلام ناپایدار در حسابداری تعهدی و همچنین ناهمگونی مقطعی بین شرکت­ها بر شواهد پیشین متفاوت در خصوص مقایسۀ سودهای مبتنی بر اقلام تعهدی و جریان‌های نقدی عملیاتی در پیش­بینی جریان‌های نقدی عملیاتی آتی و دیگر زمینه‌های مشابه انجام شده است. به‌ منظور آزمون فرضیه‌ها از نمونه‌ای متشکل از 62 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با قلمرو زمانی سال‌های 1392 تا 1401 استفاده شده است و چهار مؤلفۀ سود متفاوت به علاوۀ جریان نقد عملیاتی در چندین رویکرد پیش‌بینی از جمله تخمین مقطعی، تلفیقی، در سطح صنعت و در سطح شرکت، در مقایسه‌های تک‌متغیره و همچنین دومتغیره آزمون شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد توانایی پیش‌بینی سودهای حسابداری که مشتمل بر اقلام ناپایدار نیستند از جریان‌های نقدی عملیاتی بهتر است. به علاوه، در نظر گرفتن تفاوت‌های مقطعی در رابطۀ بین سود شرکت‌ها و جریان‌های نقدی آتی موجب بهبود توان پیش­بینی اقلام تعهدی و افزایش قابلیت اتکای سود حسابداری در پیش‌بینی جریان‌های نقدی عملیاتی آتی می‌شود.