تحلیل ساختاری قصه شاه سیاهپوشان بر اساس الگوی پراپ
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم تهران
2 دانش آموخته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم تهران
doi
چکیده
هفتپیکر نظامی از دلانگیزترین منظومههای ادبیات غنایی فارسی است که از منظر ساختارگرایی شباهتهای بسیاری به قصههای پریان دارد. نگارندگان تحلیل شباهتها و اختلافهای ساختاری قصه شاه سیاهپوشان با ساختار قصههای پریان را بر اساس خویشکاریها، تقابل و دوگانگی آنها، شخصیتهای ثابت یا متغیر و توالی و نظم منطقی ساختار روایت انجام دادهاند. با بررسی نتایج حاصل به اثبات میرسد که این اثر افسانهای با الگویی که پراپ از قصههای پریان نشان میدهد، همچنین با ساختار روایت این قصهها تا حدود زیادی مطابقت دارد؛ زیرا از سی و یک خویشکاری قصههای پریان بیست و اندی از آنها در قصه روز شنبه هفتپیکر دیده میشود و نیز این قصه نظم و توالی مورد نظر پراپ را داراست. این نظم و توالی به دلیل وجود نظام تقابلی و دوتایی در کلّ روایت شکل گرفته است.