اثربخشی برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر بر مشکلات رفتاری و حافظۀ فعال کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران،

2 استاد گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد ممتاز گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ceciranj.2018.77399
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر بر مشکلات رفتاری و حافظۀ فعال کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی انجام شد.این پژوهش، یک مطالعۀ شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. در این پژوهش 32 دختر با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی شرکت کردند که به روش دردسترس از مدارس شهر کرمانشاه انتخاب شده بودند. آزمودنی‌ها به دو گروه 16 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش، برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر را در 18 جلسه دریافت کردند، در حالی‌که به گروه کنترل این آموزش ارائه نشد. ابزارهای پژوهش پرسشنامۀ مشکلات رفتاری راتر (1975) و مجموعه آزمون حافظۀ فعال برای کودکان ارجمندنیا (1396) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد که برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر بر مشکلات رفتاری و حافظۀ فعال آزمودنی‌ها تأثیر معناداری داشت (0001/0P<). بر اساس یافته‌ها، برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر مشکلات رفتاری و حافظۀ فعال کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی را بهبود بخشید. بنابراین، می‌توان از این برنامه به‌منظور بهبود مشکلات رفتاری و حافظۀ فعال چنین کودکانی بهره برد و برنامه‌ریزی برای استفاده از برنامۀ توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظۀ آینده‌نگر برای آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.