تشبیهات اقلیمی در داستانهای شمال و جنوب ایران

نویسندگان

1 CAS Key Laboratory for Nanosystem and Hierarchical Fabrication, CAS Centre for Excellence in Nanoscience, National Centre for Nanoscience and Technology, University of Chinese Academy of Sciences, Beijing, China

2 CAS Key Laboratory for Nanosystem and Hierarchical Fabrication, CAS Centre for Excellence in Nanoscience, National Centre for Nanoscience and Technology, University of Chinese Academy of Sciences, Beijing, China

3 CAS Key Laboratory for Nanosystem and Hierarchical Fabrication, CAS Centre for Excellence in Nanoscience, National Centre for Nanoscience and Technology, University of Chinese Academy of Sciences, Beijing, China

4 Department of Pure and Applied Chemistry, Faculty of Physical Sciences, University of Calabar, Calabar, Cross River State, Nigeria

5 Department of Chemistry, University of Ibadan, Ibadan, Nigeria

6 Department of Pure and Applied Chemistry, Faculty of Physical Sciences, University of Calabar, Calabar, Cross River State, Nigeria

7 Department of Chemistry, Faculty of Physical Sciences, University of Ilorin, Ilorin, Nigeria

8 CAS Key Laboratory of Green Printing, CAS Institute of Chemistry, Chinese Academy of Sciences, 100190 Beijing, China

doi
چکیده

طبیعت، اقلیم و شرایط زیست‌محیطی، اجتماعی و فرهنگی محل زندگی هر شاعر و نویسنده، خاستگاه اصلی صور خیال خلق شده و به کار رفته در سخن اوست و هیچ شاعر و نویسنده‌ای نمی‌تواند خود را کاملاً از تأثیر آن دور نگه‌دارد؛ براین اساس، گذشته از این‌که اقلیم، کم و بیش مورد توجه بیشینه بلاغیون قرار گرفته و در بررسی، فهم و تفسیر درست سخن ادبی بر آن تأکید شده است، متون معتبر ادبی نیز از این حیث قابل تأمّل‌اند و با نگاهی به آثار برجسته ادبی می توان بر این نکته صحّه گذاشت که ناب‌ترین صور خیال در شعر و حتی گونه‌های منثور سخن ادبی، انواعی بوده‌اند که از بوم و اقلیم و محیط زندگی شاعر و نویسنده الهام گرفته و برخاسته‌اند. تشبیه یکی از انواع اصلی صور خیال است و می توان به اعتباری، آن را اساس بلاغت و وجه تمایز ادبیات از غیر ادبیات دانست و با نظری کلّی، دیگر صورتهای خیالی را مبتنی بر آن و متأثّر از آن به حساب آورد. تشبیه نیز مانند دیگر صورتهای خیالی و بلکه از جهاتی بیش از آنها تحت تأثیر اقلیم قرار می‌گیرد؛ چنانکه در بررسی متون ادبی به تشبیهات فراوانی برمی‌خوریم که می‌توان با توجه به مشبّه‌به و وجه‌شبه اخذ شده از آن، آنها را تشبیهات اقلیمی نامید. در این مقاله، پس از توضیحاتی درخصوص ادبیات اقلیمی، داستان اقلیمی و تشبیه اقلیمی، گونه‌های تشبیه اقلیمی در برخی داستان های اقلیمیِ نویسندگان شمال و جنوب بررسی و مقایسه شده است.