کاربرد روش تاپسیس در بررسی کیفیت آب رودخانهها (مطالعه موردی: رودخانه آجیچای)
نویسندگان
1 گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22067/jsw.2023.84882.1344چکیده
مطالعه کیفیت آبهای سطحی در برنامههای مدیریت منابع آب و محیطزیست از اهمیت بسزائی برخوردار است. در این تحقیق کیفیت آب حوضه آبریز آجیچای در مقیاس سالانه ارزیابی شد، برای این منظور، 3 ایستگاه شامل ارزنق، آخولا و مرکید، انتخاب و دادههای کیفیت آب طی سالهای 1400-1382 جهت طبقهبندی کیفیت آب برای مصارف شرب و کشاورزی مورد استفاده واقع شد. جهت بررسی شاخص کیفیت آب سطحی حوضه آجیچای از نظر شرب کیفیت آب با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی مقایسه شد. بهمنظور جلوگیری از قضاوتهای کارشناسی در تعیین وزن هر یک از پارامترها، از تئوری آنتروپی شانون استفاده شد. از روش تاپسیس بهمنظور طبقهبندی یازده پارامتر کیفی استفاده شد. این روش ساده و پرکاربرد بوده و در اولویتبندی آب رودخانهها و ارزیابی کیفی آنها استفاده میشود. نتایج شاخص کیفیت آب شانون نشان داد که در بین ایستگاهها، بیشترین مقدار شاخص مربوط به ایستگاه مرکید با مقدار 92/945 و کمترین آن مربوط به ایستگاه ارزنق با مقدار 36/127 میباشد. براساس دیاگرام شولر معلوم شد که آب ایستگاه ارزنق از نظر کیفیت آب در حد متوسط بوده که در مقایسه با دو ایستگاه دیگر از نظر کیفی در جایگاه مناسب و آب ایستگاه آخولا در محدوده کیفیت نامناسب قرار دارد. کیفیت آب مرکید غیرقابل شرب تشخیص داده شد که در بین سه ایستگاه بدترین جایگاه را به خود اختصاص داد. دامنه مقادیر تاپسیس در ایستگاههای مختلف بین 054/0 و 894/0 بوده که بهترتیب متعلق به ایستگاههای ارزنق و مرکید میباشد. براساس نتایج ایستگاه ارزنق بهترین وضعیت کیفی آب و ایستگاه مرکید نامناسبترین وضعیت کیفی آب را در بین سه ایستگاه به خود، اختصاص دادند.