روش‌های توسعة پایدار سرمایة اجتماعی بر مبنای تثبیت زیرساخت‌های فرهنگ دینی از دوران کودکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، فقه و مبانی حقوق اسلامی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشیار، فقه و مبانی حقوق اسلامی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استاد، دانشکدة مدیریت، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22059/jscm.2020.302590.2007
چکیده

مقدمه: بررسی موضوع ارزش‌های فرهنگی به منزلة سرمایه‌ای اجتماعی از مسائل مهم ملی و فراملی به حساب می‌آید. این ارزش‌های فرهنگی در جوامع دینی نیازمند سرمایه‌گذاری و تقویت بنیان‌های فرهنگ دینی است. بهترین دوران برای تثبیت فرهنگ دینی و تبدیل آن به سرمایة اجتماعی مطلوب دوران کودکی (آغاز تولد تا چهارده‌سالگی) است. این دوران فرصتی بسیار مناسب برای تثبیت هنجارها و ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی است. در این میان آموزه‌های دینی برای تثبیت فرهنگ دینی در دوران کودکی قابلیت ارائة روش‌های روزآمد را دارد تا به وسیلة آن توسعة پایدار سرمایة اجتماعی محقق شود. روش تحقیق: پژوهش حاضر به اعتبار ماهیت پژوهشی توصیفی‌ـ تحلیلی است و به لحاظ نوع پژوهش بنیادی به شمار می‌آید. از این رو، همة اطلاعات مرتبط با موضوع با ابزارهای سنجش کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری شد و سپس روش تجزیه‌وتحلیل کیفی و عقلی به ‌کار رفت. نتایج: آموزه‌های دینی برای تثبیت فرهنگ دینی در دوران کودکی پنج شیوه را مبتنی بر فطرت ارائه می‌دهد: شیوة ارائة الگو (الگودهی، الگوزدایی)، شیوة پاداش معنوی از سوی والدین که منجر به رشد عاطفی‌ـ اجتماعی می‌شود، شیوة تنبیه غیربدنی با در نظر گرفتن اهداف تربیتی، شیوة کنترل‌مداری برای تثبیت فرایند تربیت اجتماعی و عدم انحراف اجتماعی با توسعه در مفهوم کنترلگر، شیوة آموزش مهارت‌های اجتماعی (شامل نوع‌دوستی، رعایت حقوق دیگران، وفای به عهد، فروتنی، بردباری، راستگویی، حیا و عفاف).