سرمایة اجتماعی به مثابة راهبرد تحقق تابآوری سازمانی برای بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط پژوهشی با رویکرد نظریهپردازی دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت رفتار سازمانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرن؛ مدیر منابع انسانی بازار اجتماعی آنلاین «باسلام»
2 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 عضو هیأت علمی و مدیر گروه مطالعات برنامه درسی و تحقیقات آموزشی دانشگاه خوارزمی
doi
10.22059/jscm.2021.306045.2030چکیده
اگر بپذیریم سازمان یک سیستم باز است و باید تکانههای درونی و بیرونی را مدیریت کند، در واقع پذیرفتهایم که سازمان باید تابآور باشد. اما معمولاً موانعی در راه تحقق این مفهوم وجود دارد. هدف از پژوهش حاضر شناخت فرایند شکلگیری تابآوری در سازمانهای کوچک و متوسط بود و بر مبنای فلسفیـ تفسیری، جهتگیری بنیادی، روش کیفی، و استراتژی نظریهپردازی دادهبنیاد صورت گرفت. جامعة آماری مدیران و کارکنان شرکتهای کوچک و متوسط فعال در صنعت دارو و نمونة آماری 45 نفر از این بین بودند. 88 درصد از جامعة نمونه تحصیلات دانشگاهی و 51 درصد تحصیلات تکمیلی داشتند. همچنین 88 درصد تجربة کاری بیش از پنج سال داشتند. نتایج پژوهش نشان داد فقدان انسجام سازمانی، به مثابة علت اصلی، بستری است که در آن تکانهها به صورت مداوم جهت سازمان را تغییر میدهند و آن را از مسیر اصلی خود خارج میکنند. این مفهوم در پژوهش حاضر «آسیبپذیری» نامگذاری شد. در واقع، علت اصلی آسیبپذیری سازمان فقدان انسجام است که نمود آن را میتوان در تنشهای سازمانی، بهرهوری پایین، و از دست دادن فرصتهای رشد مشاهده کرد. راهکار برونرفت از آسیبپذیری نیز سرمایة اجتماعی تعیین شد. چون تهدیدهای مستمری درون و بیرون از سازمان وجود دارد که باید برای رسیدن به تابآوری آنها را رصد و مدیریت کرد. پس از طی کردن این مراحل، در صورتی که سرمایة اجتماعی بهخوبی ایجاد و تقویت شود و عوامل مداخلهگر، مانند کیفیت ارتباطات، بر آن تأثیر منفی نگذارد، میتوان امیدوار بود که سازمان به آرامش برسد که در اصطلاح «تابآوری» نامیده میشود.