فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‏شک یکی از جنبه‏های مهم توسعة پایدار در جامعه استفاده از مفهوم سرمایه، آن هم در وجه اجتماعی آن، است. هرچند واژة سرمایه اساساً در قلمرو اقتصادی به کار می‏رود، از حدود دو دهة گذشته در قلمرو اجتماعی نیز به طور فزاینده مورد پذیرش قرار گرفته است و اکنون یکی از مؤلفه‌‏های مهم توسعه‏یافتگی شناخته می‏شود. از سوی دیگر، کشف و بهره‏برداری و اشاعة فرهنگ عامه با هدف تقویت شناسه‏های هویت جمعی و تاریخی به مثابة سرمایة اجتماعی و دستیابی به توسعة پایدار در قلمرو اجتماعی کشور یکی از رسالت‏ها و وظایف اصحاب فرهنگ در جامعه است. در این میان، طنز به مثابة یکی از مصادیق پراهمیت در فرهنگ عامه، به دلیل تکیه بر ضمیر ناخودآگاه فرهنگی مردم و بازتولید ارزش‏های اخلاقی متناسب با سنت‏های دینی و ملی کشور، از جایگاهی ویژه برخوردار است. در این جستار تلاش شد به نحو توصیفی‌ـ تحلیلی و با روش کتابخانه‏ای و اسنادی از طریق تعریف و تبیین جایگاه سرمایة اجتماعی به تعاریف مرسوم حوزة مطایبه و اقسام آن و نیز طنز عرفانی، به منزلة نوعی فاخر از طنز، اهتمام شود. با تکیه بر ویژگی‏های این طنز، تلاش شد چشم‏اندازی از کارکردهای اجتماعی آن به مثابة پاره‏ای از میراث معنوی عارفان ارائه و بر اهمیت و ابعاد نظری و ارتباط نظام‌مند آن با سرمایة اجتماعی تأکید شود. طنز عرفانی، به مثابة سرمایة اجتماعی، میراثی است که در طول تاریخ در برخورد با ناهنجاری‏های فردی و اجتماعی در مقام اصلاح و تعالی و توسعة فرهنگی و ارتقای ارزش‏های مدنی و دینی جوامع برآمده است. هدف نهایی این نوشتار باز نگاه داشتن باب تأمل سنجشگرانة‏ ارتباط این دو مفهوم (طنز و سرمایة اجتماعی)، به منظور اصلاح و توسعة فرهنگی و ارتقای ارزش‏های مدنی و دینی جامعه، بود.