درک نحوی، حافظۀ فعال و درک متن

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبانشناسی دانشگاه تهران

2 استادیار دانشگاه بجنورد

3 استادیار دانشگاه گیلان

4 دانشیار دانشگاه تهران

5 استادیار پژوهشگاه مطالعات آموزش‌و‌پرورش

doi
چکیده

 فرایند خواندن مشتمل بر بازشناسی دیداری واژه، شناسایی و استخراج معنا در سطح عبارت یا جمله و انسجام بین گزاره های متن است، لذا مشکلات خوانندگان غیرماهر در سه سطح درک واژه، تحلیل نحوی جملات متن، و ایجاد انسجام میان گزاره های متن طبقه بندی می شود. درک نحوی یکی از عوامل مهم در شناسایی معنا در سطح جمله است. تحقیقات نشان می دهد که خوانندگان غیرماهر، توانایی تشخیص ساختارهای نحوی متن را ندارند و به جای پردازش متن به صورت واحدهای معنادار بیشتر تمایل به خواندن واژه به واژه دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة درک نحوی جملات در زبان فارسی با درک متن است، ضمن اینکه به نقش حافظة فعال در این رابطه پرداخته  شد. 157 دانش آموز پایة چهارم دبستان با روش نمونه گیری چندمرحله ای از مدارس دخترانه و پسرانة سه منطقه در تهران  انتخاب شدند. به منظور سنجش درک متن از آزمون های پرلز، برای سنجش حافظة فعال از آزمون شاخص پردازش اطلاعات (IPI) و برای سنجش درک نحوی از آزمون محقق ساخته استفاده شد. یافته های پژوهش حاضر نشان داد درک نحوی به طرز معناداری درک متن را پیش بینی می کند.