کاوش فرایند توسعۀ حرفه ای معلمان در مراکز تربیت معلم: نظریۀ داده بنیاد
نویسندگان
1 استاد دانشکدۀ علومتربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشیار دانشکدۀ علومتربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی
3 استادیار دانشکدۀ روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی،
4 دانشیار دانشکدۀ علومتربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
مدارس بهتر از معلمانی که در آن ها تدریس می کنند نیستند و توسعة حرفه ای کلید اصلی پیشرفت معلمان و رشد حرفه ای آن ها است. این پژوهش فرایند توسعة حرفه ای معلمان در مراکز تربیت معلم را با استفاده از طرح نظام دار نظریۀ داده بنیاد کاوش نموده است. به این منظور ضمن مصاحبة فردی با 11 نفر از مدرسان و مدیران با 5 گروه از معلمان دورۀ ابتدایی و راهنمایی این مراکز مصاحبه گروه های کانونی به عمل آمد. نتایج تحلیل داده ها طی سه مرحله، کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاکی از یازده مقولة کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل: شرایط علّی (انگیزه های بیرونی و درونی)؛ مقولة کانونی (مشارکت در یادگیری حرفه ای)؛ راهبردهای توسعة حرفه ای (فردی، مشارکتی و آموزشی)، زمینه (مدت زمان و تمرکز بر محتوا)؛ شرایط مداخله گر (عوامل سازمانی و روان شناختی) و پیامدها (برآورده نشدن انتظارات، تغییر دانش و نگرش و انتقال یادگیری)، فرایند توسعه حرفه ای معلمان در مراکز تربیت معلم و روابط بین ابعاد مختلف آن را منعکس می نمایند. در پایان بر مبنای نتایج به دست آمده، راهبردهایی برای بهبود فرایند توسعة حرفه ای معلمان در مراکز تربیت معلم ارائه شده است.