حساسیت اقلام تعهدی و اجزای آن نسبت به عدمتقارن عملیاتی ناشی از تغییرات فروش
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه آمار و ریاضی، واحد خمینیشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
4 دانشیار حسابداری دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22108/far.2020.124906.1672چکیده
مدلهای سنتی برآورد اقلام تعهدی اختیاری مانند مدل جونز تعدیل شده رابطهای خطی را بین تغییرات فروش و اقلام تعهدی فرض میکنند. مطالعات اخیر نشان میدهد که تغییرات فروش بر اقلام تعهدی اثر نامتقارن دارد؛ بدین معنا که کاهش و افزایش اقلام تعهدی و اجزای آن در زمان تغییرات فروش باهم برابر نیست و عدمتقارن ایجاد میشود. هدف این پژوهش بررسی حساسیت اقلام تعهدی و اجزای آن نسبت به عدمتقارن عملیاتی ناشی از تغییرات فروش است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- همبستگی است. با استفاده از روش نمونه گیری حذفی سیستماتیک نمونهای متشکل از 180 شرکت از بین شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1387 تا 1397 انتخاب شدند. به منظور آزمون فرضیهها، از الگوی رگرسیونی چندگانه به روش دادههای ترکیبی استفاده شده است. نتایج آزمون فرضیههای پژوهش نشان میدهد حساسیت اجزای اقلام تعهدی در زمان کاهش فروش کمتر از حساسیت این اجزا در زمان افزایش فروش است. حساسیت اقلام تعهدی نیز در زمان کاهش فروش بیشتر از حساسیت این اقلام در زمان افزایش فروش است. به منظور بررسی اعتبار نتایج، اثر محافظهکاری شرطی بر حساسیت اقلام تعهدی و اجزای آن نسبت به عدم تقارن عملیاتی ناشی از تغییرات فروش مورد آزمون قرار گرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که محافظهکاری شرطی اثری بر حساسیت اقلام تعهدی و اجزای آن نسبت به عدمتقارن عملیاتی ناشی از تغییرات فروش ندارد و این عدمتقارن ناشی از تصمیمات عملیاتی در زمان تغییرات فروش است.