حقوق تنظیمی بانکی و آسیب‌های آن در نظام بانکی ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی.

2 دانشجوی دکترای حقوق عمومی،،دانشگاه شهیدبهشتی.

doi
10.22034/jlr.2019.166032.1308
چکیده

موضوع مقاله حاضر تبیین موجهات مداخله دولت در نظام بانکی با هدف تنظیم بازار بانکی است؛ بانک‌ها به دلایل مشکلاتی چون وجود عدم تقارن اطلاعات، رقابت‌های مخرب و افراطی و مخاطرات رفتاری، در معرض شکست بازار قرار دارد و از این رو، مداخله دولت جهت تنظیم نظام بانکی ضروری به‌نظر می‌رسد. سؤال اصلی این مقاله آن است که در پرتو نظریه‌های منفعت عمومی و خصوصی، مداخلات تنظیمی دولت در حوزه بانکی چگونه تبیین و توضیح داده می‌شود و چالش‌های این مداخله در نظام حقوقی ایران چیست؟ از این منظر پس از بررسی مبانی نظری حاکم بر حقوق تنظیمی بانکی، انواع ابزارهای دولت در تنظیم ساختار بازار و رفتار بازیگران در حوزه بانکی مورد بررسی قرار می‌گیرد و ذیل هر یک موضع نظام حقوقی ایران نیز به بحث گذاشته می‌شود. با توجه به اینکه وجود نهاد تنظیم‌گر مستقل و متخصص در حوزه بانکی یکی از مهم‌ترین ارکان نظام تنظیمی بانکی کارآمد است، برخی الزامات نهادی و ساختاری آن نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. در نهایت، به برخی از مهم‌ترین چالش‌های نظام تنظیمی بانکی در ایران اشاره می‌شود.