بررسی تطبیقی ترمیم در مکالمات گویش اهوازی زبان عربی و زبان فارسی
نویسندگان
1 گروه زبان انگلیسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، ایران.
2 گروه زبان انگلیسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، ایران.
3 گروه زبان انگلیسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، ایران.
doi
10.22099/jill.2025.51568.1397چکیده
نقش تعاملی ترمیم در مکالمات از دیرباز مورد توجه مکالمهکاوان بوده است. هدف این پژوهش مطالعۀ انواع ترمیم و راهبردهای آن در مکالمات گویش اهوازی زبان عربی و زبان فارسی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۰۰ شرکتکننده (۵۰ گویشور اهوازی و ۵۰ فارسیزبان) است که از افراد ۲۰ تا ۵۰ سالۀ ساکن اهواز و با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدهاند. پس از ضبط مکالمات روزمرۀ شرکتکنندگان، دادهها آوانگاری شده و با توجه به الگوی پژوهش موارد ترمیم در آنها شناسایی شدند. یافتههای حاصل از 283 دقیقه مکالمۀ زبان فارسی و 240 دقیقه مکالمۀ زبان عربی نشان از بسامد زیاد کاربرد خودترمیمی-خودآغاز در مکالمات هر دو گروه دارد. همچنین، مشاهده شد شرکتکنندگان هر دو زبان برای شروع ترمیم خود عمدتاً از آغازگر غیرواژگانی در قالب انقطاع گفتار استفاده کردهاند. بهعلاوه، یافتهها نشان داد عربزبانان هفت راهبرد جایگزینی، جستجو، بازیابی، حذف، درج، پرانتزسازی و پرش توالی را در مکالمات استفاده کردند، در حالیکه فارسیزبانان نه راهبرد جایگزینی، جستجو، بازیابی، حذف، درج، پرانتزسازی، قالببندی مجدد، مرتبسازی مجدد و پرش توالی را بهکار بردهاند. در هر دو زبان راهبردهای جایگزینی، بازیابی و جستجو با فراوانی بالا و راهبرد پرش توالی کمترین کاربرد را داشته است. یافتههای پژوهش حاضر به این امر صحه میگذارد که اصول کلی ترمیم جهانی هستند، اما در زبانهای مختلف مشاهده تفاوت در جزئیات آن دور از انتظار نیست.