نگرشی میان رشته ای به حکمرانی خوب؛ زمینه مندسازی حکمرانی خوب در قرآن و نهج البلاغه
نویسندگان
1 استادیار قرآن و حدیث دانشگاه شهید بهشتی
2 نویسنده و پژوهشگر
doi
چکیده
پژوهش مؤثر در موضوعات و پدیدههای چندوجهی رویکردی میانرشتهای جهت تعمیم به میدان میکشد. رویکرد میانرشتهای میتواند به تبیین و فهم بهتر از پدیدههای پیچیده و چندوجهی بیانجامد. زمینهمندسازی یکی از راههای مؤثر برای دستیابی به فهم صحیحِ میانرشتهای است. در این روش مباحث یک رشته علمی در بافتِ زمان، فرهنگ و یا تجربۀ فردی قرار میگیرد و در نتیجه مفاهمه میانرشتهای و یا میانگفتمانی بهتر صورت میپذیرد. حکمرانی مطلوب پدیدهای پیچیده و چندوجهی است که در گفتمانها و بافتهای متفاوت، برخی از مؤلفههای آن برجسته و برخی دیگر چندان مورد توجه قرار نگرفته است. همچنین بسیاری تلاش کردهاند آنرا از گفتمان غربی و لیبرال دریافت کرده و در گفتمان اسلامی به کار ببندند. چنین رویکردی بیش و پیش از همه نیازمند آن است که در فضای گفتمان دینیـاسلامی زمینهمندسازی شود و سپس برای حل معضلات اجتماعی و اقتصادی به کار گرفته شود. پژوهش حاضر، با ابن رویکرد، نشان داد که در بین مؤلفههای حکمرانی خوب، سه شاخص «کنترل فساد»، «حاکمیت قانون» و «صدا و پاسخگویی» از اهمیت و اولویت برخوردار است و سه شاخصة دیگر با توجه به بافت غیر مدرن جامعه صدر اول، چندان قابل تعمیق و بررسی نیست، اما نشانههای متقّن دالّ بر اهمیت و ویژگی آن وجود دارد. همچنین مشخص شد حکمرانی خوب در گفتمان دینیـاسلامی بر ویژگیهای معنوی، الهی و آخرتگرا تمرکز داشته و متأثر از سعادت اخروی است.
