طراحی سامانه هوشمند حمایتگر تصمیم بالینی جهت تشخیص کودکان پیش دبستانی مستعد نارساخوانی یا دیسلکسیا

نویسندگان

1 استاد ممتاز، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دکترای روانشناسی کودکان استثنایی، محقق فوق دکترا، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تدوین و پیاده‌سازی سامانۀ هوشمند حمایتگر تصمیم جهت شناسایی کودکان پیش‌دبستانی مستعد نارساخوانی، بواسطۀ برنامۀ رایانه‌ای عصبی-شناختی طراحی شده توسط دلاوریان و همکاران بود. روش: از نظر هدف از نوع مطالعات تحقیق و توسعه‌ای و از نظر شیوۀ جمع‌آوری داده‌، توصیفی، پیمایشی از نوع ارزیابی و تشخیص می‌باشد. برنامۀ رایانه‌ای عصبی-شناختی برنامه‌ای می‌باشد که با تاکید بر آسیب‌های عصبی‌‌-شناختی ناشی از نقص در مدارهای نورونی و شبکۀ عصبی در افراد مبتلا و با لحاظ کردن مولفه‌های کارکردهای اجرایی و نظریۀ پردازش اطلاعات طراحی گشته و کارایی آن اثبات شده است. این برنامه توسط کودکان پیش دبستانی که با روش خوشه‌ای تصادفی انتخاب شده بودند اجرا گردید. سپس، این داده‌ها در طراحی سامانۀ حمایتگر تصمیم بالینی استفاده شد. شبکۀ عصبی مصنوعی چند لایۀ پرسپترون بکار رفت.  یافته ها: دقت سامانۀ طراحی شده 94.40‌% و حساسیت و اختصاصی بودن شبکه در تشخیص کودکان پیش‌دبستانی مستعد نارساخوانی به ترتیب، 90.27% و 95.28‌% حاصل گردید. نتیجه گیری: با توجه به اعتبار و روایی بالای برنامۀ عصبی‌-شناختی و دقت و حساسیت بالای سامانۀ حمایتگر تصمیمِ طراحی شده، می‌توان با اطمینان بالا، از این سامانۀ هوشمند جهت تشخیص زودهنگام کودکان مستعد نارساخوانی، پیش از ورود به دبستان، استفاده نمود.