فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه هوش مصنوعی در اکثر جنبه‏های زندگی بشر اثرگذار است. علت این امر را می‏توان سرعت و دقت چشم‏گیر هوش مصنوعی در پردازش حجم بالایی از داده‏ها در زمانی کوتاه و بالتبع افزایش سرعت و دقت در انجام امور مختلف انسان دانست. یکی از این جنبه‏ها، استفاده از هوش مصنوعی به‌عنوان مشاور در رسیدگی‏های قضائی است. سرعت و دقت هوش مصنوعی، ضمن حذف اطالۀ دادرسی، آسیب‏های ناشی از خطای انسانی در فرایند دادرسی را به حداقل می‏رساند. اما در کنار این مزایا، طبع خاص هوش مصنوعی و حجم بالای داده‏ها، باعث شده است تا هوش مصنوعی از شفافیت کافی در عملکرد خود برخوردار نباشد. بنابراین ورود هوش‏ مصنوعی به عرصۀ قضاوت، علی‏رغم مزایای بسیار مطلوب، می‏تواند به خدشه‏دار شدن شفافیت در دادرسی‏ها منجر شود و این چالش اساسی را ایجاد کند که چگونه می‏توان ضمن بهره‏مندی از مزایای هوش مصنوعی در رسیدگی‏های قضائی، آثار سوء ناشی از فقدان شفافیت را به حداقل رساند؟ مقالۀ حاضر با درنظر داشتن جمیع جهات، «نظارت» در مراحل مختلف طراحی، آموزش و استفاده از هوش مصنوعی را بهترین راه‏حل در این راستا می‏داند؛ نظارتی که می‏تواند از ابعاد مختلف، در مراحل گوناگون و توسط نهادهای ذی‌صلاح انجام شود.