فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رأی 30 مارس 2023 دیوان بین‌المللی دادگستری، دستاورد حقوقی قابل‌توجهی در حوزه دعاوی متعدد بین جمهوری اسلامی ایران و امریکا است‌. صرف‌نظر از ماهیت بانک مرکزی که برخی آن را دولتی دانسته و برخی دیگر تجاری می‌دانند، دیوان بین‌المللی دادگستری با تحلیلی از فعالیت­ های بانک مرکزی، فعالیت ­های آن را به دو دسته تقسیم نموده است: 1ـ فعالیت­ های تجاری (عملیات بانکی‌، اعتباری‌، خرید و فروش) 2ـ اعمال حاکمیتی (نظیر حفظ ارزش پول و ایجاد شفافیت مالی). در دسته نخست، دیوان با تلقی بانک مرکزی به مثابه شرکت تجاری، قائل به نقض عهدنامه مودت، روابط اقتصادی و حقوق کنسول ایران ـ امریکا و رفتار تبعیض ­آمیز امریکا در قبال بانک مرکزی شد و امریکا را محکوم و در نهایت، ادعاهای امریکا را رد کرد. در قسمتی دیگر، در­ عین­ اعلام عدم صلاحیت خود نسبت به نقض مصونیت اموال بانک مرکزی، مهلت دوساله ­ای جهت مذاکره جبران خسارت بین طرفین تعیین کرده است. این مقاله در صدد تحلیل عملکرد تجاری بانک مرکزی ایران و نقد رأی دیوان در قسمت صلاحیت است.