تحقق مسئولیت بین‌المللی امریکا بابت «به‌رسمیت‌نشناختن وضعیت حقوقی شرکت‌های ایرانی» در قضیه برخی دارایی‌های ایران

نویسندگان

1 عضو هیات علمی (استادیار) حقوق بین الملل دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.22066/cilamag.2024.2022206.2505
چکیده

دیوان بین‌المللی دادگستری، در قضیه برخی اموال ایران، با بررسی گستره تعهدات بین‌المللی امریکا ازجمله و به‌ویژه صدر ماده 3 معاهده مودت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی، احراز داشته که اختلاف اساسی درباره به‌رسمیت‌شناختن وضعیت حقوقی شرکت‌های خارجی است. جستار حاضر، از رهگذر مطالعه رویه محاکم قضایی و داوری و مواد کمیسیون حقوق بین‌الملل، اثبات کرده که اَعمال آن کشور، به‌طور مشخص، بخش 201(الف) قانون بیمه ریسک تروریسم و بخش 601 (ز)(1) قانون مصونیت‌های دولت خارجی و اِعمال آن‌ها توسط دادگاه‌های داخلی، طبق عرف بین‌المللی منتسب به امریکا است و این کشور، تعهدات معاهده‌ای خود را نقض کرده است. به ‌این ‌ترتیب، هر دو عنصر لازم برای ارتکاب عمل متخلفانه بین‌المللی تکوین یافته و مسئولیت امریکا محقق است. دیوان، همسو با خواسته جمهوری اسلامی ایران، حکم به پرداخت غرامت به‌عنوان پیامد مسئولیت داده است.