فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جلایریان با تسلط بر تبریز و جذب هنرمندان ربع‌رشیدی، زمینه تداوم هنرهای دوره ایلخانی، از جمله فرش‌بافی را فراهم ساختند. از آنجا که نمونه‌ای فیزیکی از فرش‌های این دوره باقی نمانده است، تنها منبع شناخت طرح‌ و نقش آن‌ها نگاره‌های نسخه‌های مصور به شمار می‌آید. هدف پژوهش شناسایی الگوهای زیبایی‌شناسی طرح و نقش فرش‌های جلایری بر اساس نگاره‌ها و پرسش اصلی چنین است: الگوهای طراحی و نقش‌پردازی فرش‌های دوره جلایری چگونه بوده است؟ پژوهش با رویکرد تاریخی و روش توصیفی-تحلیلی انجام شده، ابزار گردآوری داده‌ها مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و جامعه آماری را نمونه‌های شاخص در دسترس و نسخه‌های خطی کلیدی تشکیل داده است. داده‌ها به روش سرشماری گردآوری و کیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سنت‌های ایلخانی همچون طرح‌های واگیره‌ای، نقوش گره بی‌پایان و لوزی‌های چنگک‌دار در این دوره تداوم یافته و در کنار آن نوآوری‌هایی چون حرکت به‌سوی نقوش گردان اسلیمی، تجربه‌های رنگی تازه و توجه به حاشیه‌ها پدیدار شده است. هم‌زمانی نقوش فرش‌ها با تزیینات معماری نیز حاکی از وجود زبان بصری مشترک میان هنرهاست. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که دوره جلایری به‌مثابه «گذرگاه خلاق» میان ایلخانیان و تیموریان عمل کرده و جایگاهی مستقل و اثرگذار در تاریخ فرش ایران دارد.