فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هنر چیدمان به‌عنوان شاخه‌ای از هنر مفهومی یکی از مهم‌ترین جریان‌های هنری معاصر است که به‌واسطه‌ی استفاده از فضا، مواد و تعامل مخاطب تجربه‌ای چندحسی و فراگیر را برای بیننده ایجاد می‌کند و درک این آثار نیازمند شناسایی دقیق و چندوجهیِ مفاهیم نهفته در اثر است. با توجه به خلأ پژوهشی درباره‌ی چگونگی دریافت تجربه‌ی زیسته در چیدمان‌های نورمحور و ویژگی‌های منحصربه‌فرد آثار آنیلا قیوم آقا، مطالعه‌ی تجربه‌ی زیسته‌ی مخاطب در مواجهه با این چیدمان‌ها اهمیت دارد. قیوم آقا ازجمله هنرمندان مطرح در زمینه‌ی هنر چیدمان است که نور نقش محوری در آثارش ایفا کرده است و ازاین‌رو کشف و شناسایی چگونگی عملکرد تجربه‌ی زیسته‌ی مخاطب در مواجهه با چیدمان‌های نوریِ قیوم آقا، هنرمند پاکستانی-آمریکایی‌تبار، هدف اصلی پژوهش حاضر است. بدین منظور با رویکرد کیفی از روش توصیفی–تحلیلی و گردآوری اطلاعات از منابع دست‌اول و اسناد تصویری و مکتوب بین‌المللی بهره‌برداری شد. همچنین از پدیدارشناسیِ ادراکِ مرلو-پونتی جهت تحلیل داده‌ها استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد هنرمند با ایجاد فضایی مفهومی و چالش‌برانگیز مخاطب را دعوت می‌کند تا با اثر تعامل برقرار کند و معنای آن را کشف نماید. نور در آثار او نه‌تنها عنصری بصری، بلکه ابزاری برای ایجاد ارتباط عمیق با مخاطب و خلق فضاهای معنوی و جذاب است؛ تجربه‌ی زیسته‌ی مخاطب در آثار قیوم آقا فراتر از ادراک بصری بوده و شامل ابعاد حسی، عاطفی و ذهنی نیز می‌شود.