تحلیل و اولویتبندی عوامل زمینهساز پذیرش فناوری توسط سالمندان سالم ایرانی
نویسندگان
1 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دکتری طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2025.393496.667464چکیده
پذیرش فناوری توسط سالمندان مؤلفهای کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی و استقلال آنان است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در میان سالمندان سالم ایرانی انجام شده است. از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است که با رویکردی آمیخته اجرا شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان حوزه سالمندشناسی و فناوری و نیز سالمندان سالم ساکن در ایران بود که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از سه پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد؛ تحلیل دادهها در بخش خبرگان با تکنیک تصمیمگیری چندمعیاره «سوارا» برای وزندهی به شاخصهای اصلی و در بخش سالمندان از طریق «طیف لیکرت» و آمار توصیفی برای رتبهبندی ۲۳ زیرعامل صورت گرفت. بر اساس برآیند نظرات گروه خبرگان و سالمندان، از میان هفت عامل اصلی، بهترتیب عوامل «فردی»، «فناورانه»، «روانشناختی»، «اقتصادی»، «اجتماعی-فرهنگی»، «رفتاری» و «محیطی» بیشترین تأثیر را بر پذیرش فناوری دارند. نتایج این پژوهش نقشه راهی برای طراحان و سیاستگذاران حوزه فناوری فراهم میکند تا با تمرکز بر اولویتهای استخراجشده، موانع پذیرش را کاهش داده و محصولاتی متناسب با زیستبوم نیازهای سالمندان توسعه دهند.
