رویکرد عربستان سعودی نسبت به برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران (2022- 1992)
نویسندگان
1 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2 گروه مطالعات تاریخی، پژوهشکده خلیج فارس، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
doi
10.22034/fasiw.2025.463847.1358چکیده
برنامه هستهای ایران طی سی سال اخیر به محور اصلی سیاست خارجی و تعامل با همسایگان و قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. تکمیل پروژهای نیمهتمام و کسب چرخه سوخت در چارچوب حقوق بینالملل و استقلالطلبی مردم ایران چالشهای بسیاری برای دولت ایران به همراه داشته است. طرح پرونده هستهای در آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سپس شورای امنیت و مذاکرات بیپایان هستهای، همچنان ما را در مدار بینالمللی امنیت هستهای قرار داده است. در این بستر همسایگان و رقبای منطقه-ای ایران، نظیر عربستان سعودی نیز به تناسب تحول در پرونده هستهای همراستا با قدرتهای غربی، سیاستهای ویژهای را در قبال دولت ایران در پیش گرفتهاند.مسأله اصلی پژوهش حاضر، این است که دولت عربستان سعودی بعنوان متحد ایالات متحده امریکا چه سیاستها و مواضعی در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کرده و چه مؤلفهها و عناصری بر رفتار آن مؤثر بوده است. یافته-های پژوهش، موید آن است که مواضع و سیاستهای دولت عربستان سعودی در این موضوع مشابهت تام و تمامی با سیاستهای دولت ایالات متحده نداشته و بیش از هر چیز متأثر از ادراکات امنیتی مقامات آن کشور از تهدیدات هستهای و منطقهای ایران بوده است. در این مقاله تلاش شده است ضمن بهرهگیری از مدارک و اسناد کتابخانهای، اینترنتی و مقالات منتشر شده و با استفاده از روش پژوهشی توصیفی ـ تحلیلی و گاه تحلیل محتوایی در چارچوب نظریه رئالیسم نئوکلاسیک دورههای چهارگانه رفتار عربستان سعودی طی سه دهه اخیر در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار بگیرد.