میزان درگیری برنامه درسی فارسی دوره ابتدایی( پایه سوم و چهارم) با مهارتهای سواد خواندن بر اساس مطالعه بینالمللی پرلز( PIRLS)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد یار دانشگاه بیرجند

3 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی؛

doi
چکیده

پژوهش حاضر میکوشد تا میزان درگیری کتابهای فارسی «بخوانیم » پایه سوم و چهارم ابتدایی با فرایندهای درک مطلب را بر اساس مطالعه بین المللی پرلز مورد بررسی قرار دهد.جامعة تحقیق عبارت است از محتوای کتابهای فارسی پایه های سوم و چهاردبستان که منطبق بر مطالعة پرلز، دانشآموزان محدودة سنی 9 سال را در بر میگیرد. از این کتابها بخشهای «گوشکن و بگو « ،» درست نادرست » و « بگرد و پیداکن » از کتاب سوم و «درک و دریافت » و « گفت و شنود » از کتاب چهارم، به عنوان جامعه مورد مطالعهقرارگرفته است. روش پژوهش، تحلیل محتوی است و ابزار گردآوری اطلاعات، جداول مقوله بندی بوده است که بر اساس چهار مهارت اصلی درک مطلب در مطالعة پرلز تنظیم شد. این مهارتهای عبارتند از: 1. تمرکز و بازیابی اطلاعاتی که بهطور صریح در متن بیانشده اند؛ 2. نتیجه گیری مستقیم؛ 3. تفسیر و تکمیل ایده ها و اطلاعات؛ 4. بررسی و ارزشیابی محتوای زبان و عناصر مربوط به متن. نتایج پژوهش نشان داد میزان درگیری محتوای کتاب فارسی پایه سوم و چهارم با مهارتهای اصلی درک مطلب، بر اساس مطالعه پرلز متفاوتاست؛ یعنی در کتاب فارسی پایه سوم بیشترین تأکید بر فرایند «بررسی و ارزشیابی محتوا » و کمترین تأکید بر فرایند «تفسیر و ترکیب اطلاعات » بوده است. در کتاب فارسی پایة چهارم نیز بیشترین تأکید بر فرایند «بررسی و ارزشیابی محتوا » و کمترین تأکید بر فرایند «نتیجه گیری مستقیم » بوده است. علاوه براین میزان درگیری بخش های گوناگون کتاب فارسی پایة سوم و پایة چهارم با مهارتهای اصلی درک مطلب بر اساس مطالعه پرلز نیز تفاوت دارد. همچنین فرایندهای «تمرکز و بازیایی اطلاعات « ،» نتیجه گیری مستقیم « ،» بررسی و ارزشیابی محتوا » در کتاب فارسی پایة سوم بیشتر از کتاب فارسی پایة چهارم مورد تأکید قرارگرفته است و تنها فرایند تأکید بر «تفسیر و تکمیل اطلاعات » در کتاب فارسی پایة چهارم بیشتر از کتاب سوم است.