مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مدیریت والدین و تابآوری در کاهش مشکلات رفتاری نوجوانان
نویسندگان
1 دکترای تخصصی روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خراسگان (اصفهان)،
2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد خراسگان (اصفهان)
3 استاد ممتازدانشگاه تهران
4 دکتری تخصصی روانشناسی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد خراسگان (اصفهان)
5 دانشیار دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت والدین و تابآوری در کاهش مشکلات رفتاری نوجوانان صورت گرفت. این پژوهش نیمه تجربی و در قالب طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل میباشد. تعداد 66 نفر از نوجوانان ومادران نوجوانان دانش آموزان مقطع راهنمایی و متوسطه مدارس دولتی و غیردولتی جزیره کیش در سال تحصیلی 92-1393 که به صورت غربالگری با استفاده از پرسشنامه مشکلات رفتاری آخنباخ (YSR) تشخیص داده شده بودند، به صورت تصادفی در گروههای آزمایشی و کنترل جایگزین شدند. برنامه آموزش مدیریت والدین و تابآوری طی 8 جلسه به هر دو گروه آزمایشی (یک گروه مادران و گروه دیگر نوجوانان) آموزش داده شد. بعد از دو هفته از اتمام برنامه آموزشی پس آزمون (پرسشنامه مشکلات رفتاری آخنباخ) از هر سه گروه به عمل آمد. تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS.21 و با روش آماری تحلیل کواریانس چند متغیری (MANCOVA) انجام گردید. یافتههای تحقیق نشان داد که هر دو مداخله آموزش مدیریت والدین و تابآوری در کاهش مشکلات اضطراب/افسردگی، گوشه گیری/افسردگی، شکایات بدنی، مشکلات اجتماعی، مشکلات توجه، رفتار قانون شکنی، رفتار پرخاشگرانه، سایر مشکلات رفتاری تاثیر مثبتی داشته است (05/0>P). دو روش مداخله آموزش مدیریت والدین و تاب آوری تاثیری در کاهش مشکلات تفکر نداشتند. در مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت والدین و تاب آوری نتایج نشان داد که مدیریت والدین در مقایسه با تاب آوری در مشکلات رفتاری اضطراب/افسردگی، رفتار پرخاشگرانه، سایر مشکلات رفتاری تاثیر بهتری در کاهش مشکلات رفتاری فرزندان داشتند (05/0>P). در مشکلات رفتاری گوشه گیری/افسردگی، شکایات بدنی، مشکلات اجتماعی، مشکلات توجه و رفتار قانون شکنی تفاوتی در اثربخشی بین دو نوع مداخله آموزش مدیریت والدین و تاب آوری وجود نداشت. بر اساس یافتههای این مطالعه مقدماتی، آموزش مدیریت والدین و تاب آوری مادران تاثیر مثبتی در کاهش مشکلات رفتاری فرزندان دارد. آموزش مدیریت والدین نسبت به آموزش تاب آوری تاثیر بهتری در کاهش رفتاری فرزندان دارد.