اَشکال قاچاق کالا و چرایی جرم‌انگاری آن در حقوق ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری

2 دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری

doi
10.22034/jlvi.2023.1998586.0
چکیده

قاچاق نوعی تجارت نامطلوب کالاست که قوانین و مقررات حاکم بر دادوستد کالاها را نادیده می‌گیرد و دستیابی به اهداف و برنامه‏های توسعۀ اقتصادی کشور را با اختلال مواجه می‏سازد. در قوانین ما برخی از مصادیق قاچاق تخلف شناخته شده و برخی از آن جرم نامیده می‏شود. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و در صدد پاسخ به این سؤال است که قاچاق کالا به چه شکل یا اشکالی رخ می‏دهد و چه دلایلی قانونگذار را بر آن داشته که اصل کمینۀ کیفری را نادیده بگیرد و به جرم‏انگاری برخی از مصادیق این عمل بپردازد.نتایج این تحقیق حاکی از آن است که قاچاق کالا از حیث نحوۀ ارتکاب، به دو شکل رخ می‏دهد؛ در برخی از موارد، این جرم با سوءاستفاده از هوش و ذکاوت مرتکبان رخ می‌دهد؛ در مقابل برخی از مصادیق آن با تکیه بر توان بدنی مرتکب به وقوع می‏پیوندد، مانند کولبری. با اینکه در نگاه اول این‌طور به نظر می‌رسد که جرم‌انگاری قاچاق در راستای حمایت از حقوق مالی دولت صورت گرفته، اما بررسی مصادیق مختلف این جرم مبین آن است که اهداف متعددی مدنظر قانونگذار بوده است؛ ازجمله تأمین بهداشت عمومی، حفاظت از منابع طبیعی و حفظ و حراست از هویت ملی ـ مذهبی.