تحلیل راهبرد قدرت دریایی چین بر مبنای بازی وی‌چی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای روابط بین الملل ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22124/wp.2026.31532.3580
چکیده

داشتن قدرت دریایی از ارکان تبدیل شدن کشورها به قدرت جهانی است چین به عنوان یک قدرت درحال‌ظهور و با داشتن جاه‌طلبی برای تبدیل شدن به قدرت برتر از دهه 1980 شروع به افزایش قدرت دریایی خود نموده است. پژوهش‏ های گوناگون با استفاده از چارچوب‏های نظری غربی راهبرد قدرت دریایی چین را تبیین کرده‏ اند. اما در مقاله حاضر با استفاده از چارچوب مفهومی برگرفته از بازی سنتی چینی -وی‏چی- به این پرسش پاسخ می‏دهیم که: چگونه قدرت‌یابی دریایی چین از منظر منطق بازی استراتژیک وی‏چی قابل تحلیل است؟ در پاسخ با استفاده از روش پژوهش کیفی تحلیل مضمون مبتنی بر منابع کتابخانه‏ای و به این نتیجه رسیدیم که راهبرد دریایی چین در دستیابی به منافع و کسب برتری در دریا با اصول بازی وی‌چی از جمله توسعه قلمرو و افزایش نفوذ، انعطاف‌پذیری، اجتناب از درگیری مستقیم، تسلط بر مناطق استراتژیک، شکستن محاصره خود و کاستن از نفوذ رقبا و در نهایت کسب برتری مرتبط است. براین‌اساس یافته اصلی این پژوهش عبارتست از اینکه چارچوب مفهومی بازی وی‏چی می‏تواند با خوانشی فرهنگی از درون خود چین رفتار چین را در عرصه نظام‌بین‌الملل و راهبرد دریایی آن را مورد بررسی قرارداده و درک بهتری از رفتار این کشور ایجاد نماید.‌