سناریوهای آینده نظم امنیتی منطقه‌ای غرب آسیا در افق 1405

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانش آموخته دکتری دانشگاه داعا و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین(ع)

doi
10.22034/FASIW.2024.385210.1244
چکیده

منطقه غرب آسیا از نظر ژئواستراتژیک، ژئواکونومیک و ژئوپلتیک اهمیت ویژه‌ای برای قدرت‌های بزرگ دارد و به همین دلیل تاریخ یک قرن گذشته این منطقه فراز و نشیب‌های زیادی داشته است. کشورهای این منطقه را نیز به لحاظ پیچیدگی‌های خاص آن و تهدیدات روز افزون منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای و همچنین نگرانی‌هایی که وجود دارد، نمی‌توان از یکدیگر جدا دانست و ناامنی هر کدام از این کشورها می‌تواند ناامنی دیگر کشورها را به دنبال داشته باشد. به همین دلیل، تحقق مطلوبیت‌های جمهوری اسلامی ‌‌ایران در منطقه و اینکه چه سناریویی می‌‌تواند مطلوبیت جمهوری اسلامی ‌‌ایران در این منطقه را به همراه داشته باشد یا به عبارتی، رصد سناریوهای محتمل و طراحی سناریویی که ارزش‌های حیاتی ایران را تضمین نماید حاوی ارزش راهبردی است و دارای اهمیت ویژه‌ای برای جمهوری اسلامی ایران است که هدف تحقیق حاضر نیز همین امر بوده است، لذا در این تحقیق با روش آینده پژوهی GBN و با انجام مصاحبه با 25 نفر از خبرگان و نخبگان آشنا با حوزه‌ی غرب آسیا و تجزیه و تحلیل آنها با روش تحلیل محتوا و همچنین داده‌های حاصل از پرسشنامه‌های توزیع شده بین 36 نفر از جامعه‌ی آماری به صورت هدفمند و تمام شمار با نرم‌افزارهای‌ Excel و SPSS اقدام به شناسایی بازیگران، کنشگران، شگفتی‌سازها، پیشران‌ها و عدم قطعیت‌ها نمودم و نهایتاً چهار سناریوی محتمل به نام‌های( فروپاشی نظم فعلی و بی‌نظمی، هژمونی نظم ایرانی اسلامی، هژمونی نظم سلفی غربی، کنسرت قدرت‌های منطقه‌ای و نظم دسته‌جمعی) شناسایی گردید.