زمینههای سقوط جمهوریت با مطالعۀ رفتار رأیدهی مردم افغانستان (مطالعۀ موردی انتخابات ریاستجمهوری سال 2019)
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استاد بازنشسته علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 دانشجوی دکتری روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22034/FASIW.2024.420991.1291چکیده
چهارمین انتخابات ریاستجمهوری افغانستان در زمان تقابل حکومت مرکزی با طالبان در مذاکرات صلح دوحه و جنگ در بخشهای گستردۀ کشور برگزار شد. انتخابات پس از چندین ماه به تعویقافتادن، سرانجام در سپتامبر 2019 برگزار شد. خیلی زود آمار شرکتکنندگان سرخط خبرها قرار گرفت. حدود 2 میلیون و 600 هزار نفر یعنی فقط 20 درصد از واجدان رأیدهی پای صندوقهای رأی حاضر شده بودند. این عدم استقبال، خبر از تحولی بزرگ در افکار عمومی و اوضاع نابسامان وضعیت سیاسی افغانستان میداد. اینکه زمینههای سقوط نظام جمهوریت در افغانستان در رفتار رأیدهندگان انتخابات ریاستجمهوری سال 2019 چگونه نمود یافته بوده است؟ پرسشی است که در این پژوهش با یاریگرفتن از نظریات رفتار رأیدهی اندیشمندانی همچون پیپا نوریس، رابرت دال و اینگلهارت به روش توصیفیتبیینی و با استفاده از منابع کتابخانهای در پی پاسخدادن به آن هستیم. یافتههای این پژوهش نشان میدهد رفتار رأیدهی مردم افغانستان زنگ خطر مهمی را برای حکومت مرکزی و بهتبع آن حیات دموکراسی به صدا در آورده بود. عدم مشارکت حداکثری در انتخابات که یکی از مهمترین نمادهای دموکراسی است، نشاندهندۀ بیاعتمادی مردم به نظام و روشنگر مقبولیتنداشتن آن در جامعه است. رفتار رأیدهندگان افغانستانی در سال 2019 نشان داد که هیچ شخص و گروهی به آن توجه نکرده و کمتر از دو سال بعد نتیجۀ آن با سقوط جمهوریت و بازگشت طالبان نمایان شد. این رفتار رأیدهندگان زمینههایی داشته است که در این پژوهش آنها را بررسی میکنیم.